ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٠٥ - اخبار اين باب
ارتباط با ائمه اطهار عليهم السّلام داشته باشيد: و در روايتى از ابن محبوب از ابن سفاتج جملهاى هم اضافه دارد و اتقوا اللَّه ربكم در آنچه كه بر شما واجب نموده است تقوى و پرهيزكارى داشته باشيد. بيان: اصبروا. مرحوم طبرسى در مجمع گفته كه در معناى اين آيه نظرهاى گوناگونى هست ١- يكى از آنها اينست كه مقصود اينكه در دين و ايمان خود صبر و ثبات و استقامت داشته باشيد: و صابروا يعنى در مقابل كفار صبر و مقاومت نمائيد و در راه حق با آن مقابله كنيد كه حاصل معنا چنين مىشود. در انجام اطاعت خدا و در ترك معصيت او صبر داشته باشيد كه صبر در طاعت و صبر از معصيت: و با دشمنان نبرد كنيد و محكم بايستيد. همان طورى كه آنها را در باطل خود با شما ميجنگند و مقاومت ميكنند.
شما كه بر حق هستيد در حق خود محكم و ثابت باشيد چون لفظ رباط و مرابطه از باب مفاعله و ميان دو چيز است پس لفظ صابروا يعنى در مقابل صبر آنها شما هم صبر داشته باشيد يعنى از ابزار و تجهيزات جنگى هر چه كه آنها آماده ميكنند شما هم آماده كنيد وجه دوم اينكه اصبروا يعنى در دين خود صبر و شكيبائى داشته و صابروا براى رسيدن به وعدههاى الهى صبور باشيد و رابطوا يعنى با دشمنان من و با دشمنان خود مقاومانه پيكار كنيد.
وجه سوم اينكه منظور از اصبروا صبر در جهاد و صحنه مبارزه است و گفته شده كه معناى رابط و مراقبت به نمازها و انتظار نمازى پس از انجام نماز قبلى چون مرابطه باين معنا تا آن روز نبوده است كه اين مطلب از على ٧ روايت شده. و از پيامبر اكرم ٦ روايت شده كه از آن حضرت سؤال شد كه افضل اعمال چيست؟ فرمود. وضوى كامل گرفتن است در صبحگاه بسيار سرد و گام برداشتن براى شركت در نماز جماعت و انتظار نمازى پس از نمازى كه رباط و مرابطه اين است. و روايت شده از حضرت باقر ٧ كه فرمود معناى آيه شريفه اصبروا در برابر مصائب و صابروا در برابر حملات دشمن مقاومت نمائيد و رابطوا مراقب دشمنان باشيد كه اين معنا نزديك همان معناى اول است كه ذكر شد- گفتار مجمع البيان تمام شد.
و جمله (على الفرائض) ممكن است علاوه بر اينكه واجبات را مىگيرد شامل ترك محرمات هم باشد و جمله (صابروا على المصائب) صيغه مفاعله (صابروا از باب مفاعله است) گاهى ممكن است براى مبالغه و مهم بودن عمل استعمال شود چون كارى كه ميان دو نفر باشد و هر يك در جهت مخالفت ديگرى باشد بايد بيشتر مورد اهميت قرار گيرد و در اين مورد كه با صيغه مفاعله تعبير شده اهميت صبر در برابر مصائب استفاده مىشود و يا اينكه اهميت مطلب از اين نظر باشد كه صبر در برابر مصائب هم در مقابل تمايل نفس مقاومت شده و هم در برابر شيطان: و همچنين جمله رابطوا اين دو احتمال را دارد چون مراد و