انسان مفيد باشد منظور از صله يعنى مراعات پيوند و خويشى چه پدر و مادر و يا ساير بستگان و يا اعم از بستگان و ساير مؤمنين و بنا بر اين تاكيد خاصى است پس از سفارش عمومى كه با كلمه خير نموده. و يا اينكه مقصود از خير آن عملى است كه نفعش عائد به خودش باشد و منظور از صله آن عملى است كه نفعش واصل بديگرى باشد و اما آن دو شيطان.

ميگويند شيطان سمت راست در مقام گمراهى از جهت اطاعت است كه منصرفش سازد و شيطان سمت چپ در مقام گمراه ساختن از ناحيه معصيت است كه وادار بگناهش نمايد.

مؤلف. بدان كه طبع انسانى از انجام عبادت گريزان است چون اين كارها داراى زحمت زيادى است و همچنين از صله رحم و امور خيريه و مبرات چون آنها موجب صرف مال است كه انسان علاقه به آن دارد. بنا بر اين هنگامى كه انسان تصميم عملى را كه موجب وصول بقرب حق و دست‌يابى به سعادت است گرفت بايد مبادرت به انجام آن بنمايد و تعجيل در تحصيل آن بكند كه شيطان هميشه در كمين و منتظر فرصت است كه در نفس اماره انسان بدمد و مرتب در مقام حيله و نيرنگ است كه انسان را از اين اراده و تصميم‌هاى نيك سعادت‌زا باز دارد و ترغيب به كارهاى زشت شقاوت زا بنمايد و با سپاه سواره و پياده‌اش بر او يورش ميبرد و از هر طرف راه‌هاى خير و سعادت را بر رويش مى‌بندد و از طرفى در طبيعت انسان حالت پذيرش اين وسوسه‌ها هست و بالطبع گرايشى بطرف اين امور پست و لذائذ حيوانى دارد و در نتيجه چه بسا مى‌شود كه شيطان تسلط كامل بر انسان يافته و او را از اين تصميمات بازمى‌دارد و از سعادت و كمال انسانى محرومش ميسازد و اين جريان در اكثر افراد مشاهده و تجربه شده است مگر آن كسانى كه خداوند مهربان با توفيق و عنايت خود آنان را حفظ كرده است.

٣٨- كافى. از محمد از احمد از ابن سنان از ابى الجارود كه گفت شنيدم از حضرت باقر ٧ كه ميفرمود. كسى كه عمل خيرى را تصميم گرفت بايد عجله نمايد بانجام آن كه هر عملى كه تاخير داشته باشد فان للشيطان فيه نظره شيطان راجع به او نقشه‌اى ترسيم ميكند.

بيان كلمه نظره ممكن است بسكون ظاء باشد يعنى فكر و انديشه‌اى براى چاره‌جوئى كه انسان را از آن باز دارد. و يا بكسر ظاء يعنى مهلت كه شيطان در اين مهلت در فكر و انديشه است. يا بفتح ظاء (نظره) يعنى حكم يا فكر يا انتظار كه همه اين معانى مناسب است در قاموس گفته. نظره بر وزن سمعه و يا ضربه نظرا و منظرا يعنى او را مورد تامل و دقت قرار داد. نظر بينهم يعنى ميان آنان قضاوت و حكم مرد. و النظر با تحريك يعنى انديشيدن در باره چيزى و سنجش و اندازه‌گيرى. و بمعناى انتظار و حكم و قضاوت و اعانت‌