قبيل كه خيلى زياد است و همچنين در مقابل اين احاديث فراوانى در نكوهش زشتخوئى رسيده است (تمام شد حرف نهايه) و گفته شده كه حسن خلق در اثر مراعات تعادل و حد وسط داشتن بين افراط و تفريط در قوه شهويه و غضبيه بدست مى‌آيد و حسن خلق از اين راهها بدست مى‌آيد- رابطه و برخورد خوب با مردم داشتن- دوستى با آنها- صله رحم- راستگوئى- لطف و محبت- احسان معاشرت، و رفاقت نيكو مراعات ديگران مساوات و مدارا كردن بردبارى و صبر تحمل ناراحتى‌ها در راه مردم- مهربان بودن- خلاصه اينكه خلق و خوى يك حالت نفسانى است كه در اثر حفظ تناسب اخلاق نفسانى و مراعات هر يك بجاى خود بدست مى‌آيد. و از اين جهت است كه گفته شد حسن خلق عبارت است از زيبائى شكل باطنى انسان كه همان صوره ناطقه انسانى است همچنان كه حسن خلق عبارت است از زيبائى قيافه ظاهرى و تناسب اجزاء صورت انسان با هم (چشم و ابرو و بينى و دهان و گونه ...) جز اينكه صورت و حالت باطنى كسبى و نوعا و بدست آوردنى است و لذا در احاديث مكررا" ترغيب بآن شده و به تحصيل آن تشويش شده. راوندى گفته. خلق يعنى طبيعت و حالت نفسانى. سپس در عادتهائى كه انسان عادت كرده خوب يا بد استعمال مى‌شود. و اخلاق آن چيزى است كه انسان قدرت انتخاب آن و يا ترك آن را داشته باشد و لذا مدح و يا نكوهش مى‌شود و دليل بر تحت اختيار بودن آن و يا مدح آن گفتار پيامبر ٦ است كه فرمود. با مردم باخلاق نيكو رفتار كن.

مؤلف. دخالت داشتن حسن خلق در كمال ايمان تحقيقى دارد كه در ابواب ايمان گذشت.

٢- كافى. از حسين بن محمد .. از شخصى از اهل مدينه از حضرت سجاد ٧ رسول خدا ٦ فرمود هيچ عملى بهتر از حسن خلق در ميزان عمل انسان گذاشته نمى‌شود.

بيان. اين حديث دليل است كه اعمال انسان تجسم و خارجيت عينى پيدا ميكند.

٣- كافى. از محمد بن يحيى ... از ابى ولاد حناط از حضرت صادق ٧ كه فرمود. چهار چيز است هر كس داراى آنها باشد ايمانش كامل است اگر چه سر تا پا غرق گناه باشد كه نقصى باو نخواهد رسيد ١- صدق و راستگوئى ٢- اداء امانت بصاحبش ٣- حيا. ٤ حسن خلق.

بيان. پس از توضيحاتى در باره تركيب و جمله‌بنديها فرموده. ممكن است مقصود از گناهان زياد گناهان صغيره باشد چون كسى كه داراى اين خصلت‌ها باشد نسبت بگناهان كبيره اصرار نخواهد داشت و يا اينكه توفيق توبه از گناهان خواهد يافت و همين خصلت‌ها