ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٩٣ - اخبار

احفظ لسانك نغز و لا تمكن الناس من قيادك فتذل رقبتك.

زبانت را حفظ كن تا عزيز شوى و افسار خود را بديگران نده كه ذليل مى‌شوى.

ايضاح راغب چنين گفته. وصيت يعنى پيشنهاد عملى بديگرى دادن كه همراه آن موعظه و اندرز باشد كه مثلا ميگويند.

ارض واصيه و زمين واصيه يعنى زمين كه گ‌ياهش پيوسته بهم باشد. و قياد بر وزن كتاب يعنى افسارى كه حيوان را با آن ميكشند. و افسار خود را بديگران دادن يعنى كارى بكند و بهانه‌اى بدست مردم بدهد كه از جهت ترك تقيه مخالفين بر او مسلط شده و موجبات آزار و اذيت او را فراهم نمايند. و نسبت ضلال و خوار كردن را كه بگردن داده شده از اين نظر است كه در ميان اعضاء انسان گردن مظهر ذلت است.

٦٩- كافى. از محمد ... از هشام بن سالم از حضرت صادق ٧ كه رسول خدا ٦ بشخصى كه خدمتش شرفياب شده بود فرمود. آيا ميل دارى تو را بكارى راهنمائى نمايم كه از اثر آن خداوند تو را داخل بهشت فرمايد؟ عرض كرد آرى يا رسول اللَّه حضرت فرمود.

انل مما انالك اللَّه از آن نعمتهائى كه خدا بتو عنايت فرموده بديگران عطا كن. عرضه داشت اگر خودم نيازمندتر از ديگران بودم چطور؟ فرمود پس مظلوم و ستمديده را يارى كن. عرض كرد اگر من ناتوان‌تر از آن مظلوم بودم چه كنم؟ فرمود.

فاصنع للاخرق يعنى اشر عليه پس در اين صورت افراد جاهل و نادان را با رهنمائى‌هاى خود ارشاد و هدايت كن عرض كرد اگر من خود نادان‌تر از آن بودم چطور؟ فرمود پس لا اقل زبانت را حفظ كن و خاموش باش جز در مورد خير آيا خوشحال نيستى كه در تو يكى از اين خصلت‌ها باشد تا تو را بسوى بهشت بكشاند؟

توضيح. انل ... يعنى نيازمندان را از آنچه كه خداوند بتو عطا كرده عطا كن. جوهرى در كتاب لغت گفته است.

نال خيرا ينال نيلا يعنى بخير و سودى رسيد و انا له غيره بديگران سودى را رسانيد و صيغه امر مى‌شود نل بفتح نون .......... و در نهايه گويد الخرق بضم خاء يعنى جهالت و حماقت كه فاعلش مى‌شود اخرق ......... و لفظ