ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ١١٤ - تفسير آيات

جز او پس او را وكيل خود قرار بده و كارها را باو واگذار.

دهر ٣٠ وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً مشيت و اراده چيزى را نمى‌كنيد مگر اينكه او اراده مينمايد. قطعا خداوند بهمه چيز آگاه و دانا و كارهاى او طبق مصلحت است.

تفسير آيات‌

- و هو كره لكم يعنى دشوار است و بحسب طبع بر شما ناگوار است‌ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً يعنى در حال حاضر ناگوار است ولى در پايان و بحسب نتيجه خير است و همين طور است اكثر تكليفات كه بحسب طبع ناگوار است ولى ملاك و معيار رستگارى و مصلحت همين است‌ وَ عَسى‌ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً در حال حاضر دوست داريد ولى از نظر عاقبت زيان دارد و اكثر محرمات چنين است كه نفس انسانى او را دوست دارد و تمايل باو دارد ولى اين عمل او را به پستى و هلاكت ميكشاند و اينكه با كلمه عسى (چه بسا) تعبير فرموده كه لازمه‌اش اين است كه گاهى ممكن است چنين هم نباشد از اين نظر است كه نفس انسانى وقتى رياضت كشيد و در طريق بندگى ممارست و تمرين فراوان نمود قضيه بعكس مى‌شود يعنى طبعش دگرگون مى‌شود يعنى تمايل درونى باطاعت و انزجار روحى از معصيت پيدا ميكند- و اللَّه يعلم آنچه خير شما است خدا ميداند و انتم لا تعلمون پس معلوم شد كه چاره جز تسليم و واگذارى نمودن كارها بخدا و پيروى از اوامر او و ترك پيروى از هواهائى كه مخالف رضاى حق و مخالف آنچه كه او دوست دارد- نيست. و من يعتصم باللَّه گفته شده يعنى كسى كه تمسك بدين الهى نمايد و يا اينكه در جميع كارها باو ملتجى شود قطعا براه سعادت راه يافته و على اللَّه فليتوكل المؤمنون. يعنى در كفايت و مرتب شدن كارها بر او اعتماد نمائيد.

فاذا عزمت. يعنى هنگامى كه پس از شور و مشورت آماده كارى شدى در انجام يافتن كار بر طبق آنچه كه صلاح تو است بر خدا توكل كن كه جز او اصلح و شايسته‌تر را نميداند.

و اهل سنت از حضرت صادق ٧ قرائت عزمت بضم تاء نقل كرده‌اند كه فاعل فعل خدا باشد (متكلم) يعنى اى پيامبر عزيز هنگامى كه كارى را براى تو تصميم گرفتم و تو را توفيق داده و ارشادت كردم ان اللَّه يحب المتوكلين در نتيجه آنان را يارى نموده و براه سعادت و صلاح هدايت مينمايد (اگر خدا شما را يارى فرمايد) همان طور كه در جنگ بدر يارى نمود- پس هيچ كس بر شما پيروز نخواهد شد و ان يخذلكم و اگر زبون نمايد همچنان كه در جنگ احد از جهت سستى و ضعف شما را زبون نمود فمن ذا الذى ينصركم يعنى ناصر و ياورى غير او و يا پس از زبون و مغلوب شدن شما براى شما نيست. و على اللَّه فليتوكل المؤمنون يعنى اكنون كه ايمان آورده‌اند بخدا و فهميدند كه ناصر و ياورى جز او نيست پس بايد بر او توكل كنند.

الذين قال لهم الناس: از حضرت باقر ٧ روايت شده كه اين آيه در باره بدر