روم ٩٨ أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ لَكافِرُونَ. أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ أَثارُوا الْأَرْضَ وَ عَمَرُوها أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ.

آيا اينها در نزد خود فكرى نكردند و در درون خود متوجه اين حقيقت نشدند كه خداوند متعال آسمانها و زمين و آنچه كه ما بين آنها است نيافريده است بر اساس هدف حق و تا يك مدت معين؟ ولى بطور مسلم اكثريت اين مردم منكر معاد و روز ملاقات پروردگار هستند. آيا در روى اين زمين سير و گردش نكردند تا به‌بينند پايان كار پيشينيان چگونه شد و اثرى از آنها نماند با اينكه آنها نيرومندتر از اينها بودند و زمين را زير و رو نموده و بيشتر از اينها آباد و عمرانى داشتند و براى ارشاد و هدايت آنها پيامبران با دليل و برهان آمدند (كه بمخالفت با آنها برخاستند) اين خود بودند كه بر خود ستم كردند و بهيچ وجه خدا بر آنها ظلم نكرد و در آيه ٢١ فرموده.

إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ‌.

در اين مطالب آيات و نشانه‌هائى است براى انديشمندان.

مؤمن ١٣ ٨٥ وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ‌ فقط كسى كه انابه با حق و ارتباط با او دارد بخود مى‌آيد.

و قَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَ‌.

و در آيه ٨٢ فرموده.

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَ أَشَدَّ قُوَّةً وَ آثاراً فِي الْأَرْضِ فَما أَغْنى‌ عَنْهُمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ‌.

آيا در زمين گردش نكردند تا به بينند پايان كار امتهاى پيشين چگونه شد و آنها بيشتر و قدرت آنها و آثار و عمليات آنها در روى زمين بهتر و محكم و استوارتر بود ولى اين‌