ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٣٠١ - اخبار
و تا آخر حديث. حصائد السنتهم يعنى آن سخنانى كه با زبان خود آن را منظم نموده و دستهبندى كرده كه در آن سخنان خير و سودى نيست. حصائد جمع حصيده است يعنى درو شده از زراعت كه سخنان را تشبيه به آنچه درويده شده و دسته شده نموده است كه زبان و دستهبندى كرده كه در آن سخنان خير و سودى نيست. حصائد جمع حصيده است يعنى درو شده از زراعت كه سخنان را تشبيه به آنچه درويده شده و دسته شده نموده است كه زبان مانند داس كه محصولات لفظى را چيده و در كنار هم قرار داده است.
و در كتاب قاموس گفته است. كبه يعنى وارونه كرد و بزمين زد و اكبه هم چنين است و كبكبه فاكب او را انداخت او هم افتاد كه هم لازم و هم متعدى استعمال مىشود. و راجع بلفظ مناخر گفته است منخر بفتح ميم و خاء و بكسر هر دو و بضم هر دو كه اين سه وزن و بر وزن مجلس بمعناى بينى است (تمام شده حرف قاموس). و عامل منحصر شمردن زبان براى دخول در آتش بعنوان غالب و مبالغه است و شايد اين حديث اشاره باين آيه باشد كه ميفرمايد فَكُبْكِبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ شعرا ٩٤.
آنان و گمراهان در آتش افكنده شدند و در اخبار آمده كه غاوين كسانى هستند كه در مقام سخن دم از عدل و داد ميزنند ولى عملا بر خلاف عدالت رفتار مينمايند.
٧٩- كافى. از عده مشايخ ... از وشاء كه گفت از حضرت رضا عليهم السّلام شنيدم كه ميفرمود. در زمان بنى اسرائيل چنين بود كه اگر كسى ميخواست در زمره عبادتكنندگان باشد لازم بود اول مدت بيست سال صمت و سكوت اختيار كند.
بيان. منظور از سكوت يعنى سكوت از حرفها و سخنان غير مناسب و بىفائده. و علت اين سكوت طولانى اين بود كه صمت و سكوت ملكه و يك حالت راسخ در او باشد سپس مشغول بجديت و كوشش در عبادت ميشد كه عبادتش پاك و خالى از مفاسد باشد و ممكن است كه اين سكوت طولانى براى انديشيدن در معارف يقينى و فهم علوم و مطالب دينى باشد تا در جهت علمى بحد كمال برسد و شايسته مقام تعليم و ارشاد و هدايت بندگان شود و خود را بوسيله اعمال صالحه تكميل نمايد كه در مقام علم و عمل از خطا، و لغزش ايمن باشد و پس از اين شروع در انواع عبادات نمايد كه من جمله از آنها هدايت و تعليم و تكميل مردم است همان طورى كه از امير مؤمنان ٧ نقل شد كه فرمود. هر سكوت و خاموشى كه در آن تفكر و انديشيدن نباشد او سهو و غفلت است. و امام هفتم ٧ فرمود. طريق تكميل عقل تفكر و انديشيدن است. و نشانه تفكر صمت و سكوت است و امثال اين روايت بسيار است.