عفو موجب مشاجره و منازعه و شكايت و حضور در دادگاه‌ها ميگردد و يا فتنه و درگيرى كه باعث تلفات نفوس و اموال مى‌شود كه اين امور سبب مذلت و رسوائى است. اين از جهت عزت دنيوى.

و اما عزت اخروى كه خيلى روشن است كه در آن جهان خدا عنايت ميفرمايد.

٦- كافى. محمد بن يحيى ... از حمران از حضرت باقر ٧ كه فرمود پشيمانى از عفو و گذشت بهتر و آسان‌تر است از پشيمانى از عقوبت و انتقام.

توضيح. پشيمان شدن از عفو احتمال چند معنا دارد ١- باين معنا كه گرچه انسان نبايد از عفو و گذشت پشيمان شود ولى در عين حال وقتى اين پشيمانى نابجا را با پشيمانى از انتقام بسنجيم و قياس كنيم پشيمان شدن از عفو بهتر است يعنى انسان بايد عفو كند گرچه پس از آن پشيمان شود ٢- سخن بر اساس فرض و تسليم باشد يعنى اگر فرضا در عفو و گذشت پشيمانى پيدا شود چنين پشيمانى و ندامت از پشيمانى از عقوبت و انتقام بهتر و آسان‌تر است چون در عفو اگر فرضا پشيمان شود هر وقت كه بخواهد انتقام خود را بگيرد ميتواند ولى در صورت انتقام پشيمانى سودى ندارد و عمل انتقام انجام يافته و ديگر زمينه عفو از دست رفته است بنا بر اين چنين ندامتى هميشه هست و قابل جبران نيست بر خلاف عفو كه هميشه اختيار در دست او است پس عفو بهتر از انتقام است ٣- لفظى در تقدير بعنوان مضاف باشد (كه بالمآل با وجه گذشته فرقى ندارد) ٤- گر چه ندامت و پشيمانى از عقوبت و انتقام ممدوح و حالت خوبى است و پشيمانى از عفو مذموم و بد است ولى مجموع اين دو حالت (عفو و پشيمانى از آن) را با مجموع دو حالت عقوبت و پشيمانى از آن قياس شده است يعنى رويهم رفته عفو و پشيمانى از رويهم رفته عقوبت و پشيمانى بهتر است بنا بر اين توجيه منافاتى بين اين مطلب (كه اين دو حالت از آن دو حالت بهتر است) و بين مطلب ديگر (كه ندامت از عفو مذموم و ندامت از عقوبت ممدوح است) نيست يعنى گر چه اين ندامت از آن ندامت بهتر است ولى اين دو حالت عفو و ندامت امت از آن دو حالت عقوبت و ندامت بهتر است و اين توجيه خوبى است.

٧- كافى. عده‌اى از مشايخ ... از معتب كه گويد. موسى بن جعفر ٧ در نخلستان خود بود كه در آنجا مشغول چيدن خرما بودند ناگهان متوجه شدم كه غلام حضرت مقدارى از خرما برداشت و پشت ديوار پرتاب كرد كه بعدا" برود و او را بردارد. من رفتم خرما را برداشتم و با غلام خدمت حضرت بردم و قضيه را عرض كردم حضرت فرمود. اى غلام. عرض كرد لبيك. فرمود آيا گرسنه هستى؟ عرض كرد نه اى آقاى من. فرمود پس چرا چنين كردى و خرما را سرقت نمودى؟ عرض كرد فقط از اين جهت بود كه دلم خواست فرمود. برو مال خودت باشد و فرمود رهايش كنيد.

بيان. اين حديث دلالت ميكند كه عفو از دزد و دادن مال باو مستحب است.

٨- كافى. از عده مشايخ از برقى از ابن فضال كه حضرت فرمود دو لشكرى كه با هم برخورد