ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٣٨٥
فرمود. آيا راهنمائى نكنم شما را بر بهترين اخلاق دنيا و آخرت؟ ١- پيوند نمائى با كسى كه از تو بريده ٢- عطا كنى بكسى كه تو را محروم ساخته ٣- عفو كنى از كسى كه بتو ظلم كرده است.
٣- كافى. على بن ابراهيم ... از حمران بن اعين از حضرت صادق ٧ كه فرمود.
سه چيز است از اخلاق كريمه و با ارزش دنيوى و اخروى است. ١- عفو كنى از كسى كه بتو ظلم كرده ٢- پيوند نمائى با آن كس كه از تو بريده ٣- حلم و بردبارى داشته باشى هنگامى كه با سفاهت بتو برخورد شود.
٤- كافى. و على بن ابراهيم ... از ثمالى از حضرت سجاد ٧ كه فرمود روز قيامت كه خداوند متعال اولين و آخرين را در يك سرزمين جمع مينمايد از طرف خدا منادى صدا ميزند.
كجا هستند اهل فضل؟ گروهى بلند ميشوند پس فرشتگان با آنها مواجه شده و ميپرسند فضل شما چگونه بوده است؟ در پاسخ ميگويند. ما با كسى كه از ما مىبريد پيوند مينموديم و بكسى كه ما را محروم ميكرد عطاء و بخشش داشتيم و از كسى كه بر ما ظلم ميكرد گذشت ميكرديم پس از جانب خداوند بآنها گفته مىشود. آرى راست ميگوئيد برويد داخل بهشت شويد.
بيان. مقصود از اهل فضل ممكن است اهل كمال و فضيلت باشد كه نسبت بديگران داراى مزاياى اخلاقى و كمالى هستند. و ممكن است منظور اهل فضل و احسان و كرم باشد و تصديق آنها در داشتن اين صفات و يا در اين جهت كه اين صفات موجب فضيلت است و يا هر دو جهت باشد و بدان كه اين خصلتها فضيلت و كرامت بسيار باارزشى است كه كنه ارزش و حقيقت و ميزان فضل آنها قابل درك و بيان نيست چون دارنده اين صفات از طرفى براى نفس و روح خود فضيلت و كرامتى را تثبيت مينمايد و از طرفى رذالت و پستى را از خود برطرف مينمايد و با قوه قلب و روح نيرومند بر دشمن درونى و نفسانى غالب و چيره ميگردد و به اين مطلب در قرآن مجيد اشاره شده كه فرمود ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ... و بارزش رفيع و شرافت بلند اين صفات اشاره شده باين جمله كه فرمود وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ. فقط اهل صبر و استقامت و كسانى كه از ايمان و معرفت بهره بزرگى دارند باين صفات نائل ميشوند كه خدا ما را از آنها قرار دهد.
٥- كافى. عدهاى از مشايخ ... از سكونى از حضرت صادق ٧ كه رسول خدا ٦ فرمود بر شما باد بعفو و گذشت كه اين صفت جز عزت و ارزش براى بنده چيز ديگرى ندارد. بنا بر اين نسبت بهم عفو و گذشت داشته باشيد تا خداوند بشما عزت و عظمت عنايت كند. بيان تعيين عضو و گذشت موجب عزت دنيوى است كه اين مطلب براى رد و ابطال توهم و خيال شيطانى است كه تصور باطل مىشود انتقام نگرفتن و گذشت نمودن باعث ذلت و خوارى بين مردم و جرى شدن آنها بانسان ميگردد. ولى چنين نيست بلكه سبب برترى قدر و منزلت و بلندى مرتبه انسان است در نظر مردم مخصوصا وقتى كه اين عفو در حال قدرت باشد و ترك