ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٢٣ - اخبار
كه (مصدر اوغلوا) متعدى باشد يعنى با روش ملايمت و نرمى مردم را بدين دعوت نمائيد كه با جمله بعدى مناسبتر خواهد شد: در قاموس گفته و غل في الشيء يغل و غولا" يعنى داخل شد و پنهان شد و يا دور شد و رفت و اوغل في البلاد و العلم- يعنى رفت و مبالغه نمود و دور نمود مانند توغل بهمين معنا و هر كس كه با عجله و شتاب داخل شد مىگويند موغل و يا جمله قد اوغلت الحاجة احتياج او را مستعجل و شتابزده كرده خلاصه كلمه ايغال در اين موارد هم لازم استعمال شده و هم متعدى.
٤- كافى. از على بن ابراهيم ... از حفص بخترى از حضرت صادق ٧ كه فرمود. كارى نكنيد كه عبادت الهى در نظرتان ناپسند جلوه كند. بيان حاصلش اينست كه اگر افراط در مستحبات بنمائى نفس انسان بامر عبادت بىرغبت مىشود.
٥- كافى از محمد بن يحيى ... از حنان بن سدير كه گفت از حضرت صادق عليه- السّلام شنيدم كه ميفرمود. خداوند متعال وقتى كه بندهاى را دوست داشت و آن بنده عمل اندكى انجام داد خداوند پاداش بيشترى باو خواهد داد و هيچ وقت در نظر لطف خداوند پاداش و اجر زياد در برابر عمل اندك. بزرگ نيست. و اين چيزها در نظر تنگ ما بزرگ و بيمورد جلوه ميكند.
بيان در قاموس گفته تعاظمه كه در اين حديث هست يعنى عظم عليه بزرگ شد بر او و در نظر او. در اكثر اخبار اين مطلب بچشم ميخورد كه كوشش در كيفيت و نحوه انجام عمل خيلى بهتر از كوشش در كميت و مقدار عمل است و عمده چيزى كه بعمل ارزش ميدهد كيفيت عمل است كه تا چه اندازه خالص براى خدا باشد. نه مقدار عمل. زيادى و كمى خيلى مطرح نيست و سعى و كوشش در تصحيح عقايد و اخلاق نيك مهمتر است از كوشش در عمل زياد بجا آوردن.
٦- كافى از عده مشايخ ... از ابى بصير از حضرت صادق ٧ كه فرمود. من در سنين كودكى مشغول طواف بودم كه در آن حال پدر بزرگوار من (حضرت باقر ٧) بمن گذر كرد و من هم در عبادت كوشا بودم. پس حضرت مرا نگاه كرد كه از شدت زحمت عرق از من جارى بود. فرمود. اى جعفر اى فرزندم وقتى كه خداوند بندهاى را دوست داشت او را داخل بهشت مينمايد و با عمل اندكى از او راضى خواهد شد.
بيان اذا احب عبدا. دوست داشته باشد بنده را. بحسن اعتقاد و حسن اخلاق و مراعات شرايط كه در اعمال بايد منظور شود كه من جمله از آنها تقوى و پرهيزگارى است.
٧- كافى على بن ابراهيم ... حفص و ديگران از حضرت صادق ٧ كه فرمود من در سنين جوانى در عبادت كوشش فراوانى داشتم. پدرم فرمود. فرزندم دون ما اراك