درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٩٢ - قوله عليهما السلام اوسع مما بين السماء و الارض
وقوع و بعد از وقوع علم واحد ثابت ازلى خواهد بود همچنين قدرت و ساير صفات كبريائى بطور ثابت و ازلى خواهد بود.
٨- ازليت از مقوله زمان نيست تا اينكه مفاد آن لا نهايت زمان وجود از جهت بدايت آن باشد زيرا كه ازليت فوق و محيط زمان است و صفت ازليت و ابديت بنفس وجود كبريائى و حقيقت ذاتى دائم است و عقول بشرى قاصر از فهم آنست و زمان و زمانيات در حيطه ازل هستند و سنخ ديگر از وجود است.
٩- زمان مانند مكان خارج از ذات موجودات مادى است بلكه از لوازم تشخص آنها است ولى صفت ازل از شئون ذات كبريائى مانند ساير صفات هم چه نور حقيقى قائم بذات است.
١٠- واجب الوجود بالذات واجب الوجود من جميع جهات علم و قدرت و خلق و ربوبيت و ساير صفات خواهد بود.
١١- صفات كبريائى بر حسب نظر دقيق واحد است و آن عبارت از خلق و آفرينش مىباشد با اين كه قوام همه صفات فعل كبريائى اضافى است و قوام تضايف به معيت وجودى است و نظر باينكه معيت وجودى آفريدگار ازلى و ابدى با مخلوق زمانى تناسب ندارد جز بلحاظ معيت ممكن با وجود واجب در اصل وجود دهرى كه سبب مىشود خالق با مخلوق معيت طولى داشته باشد و كافى است بلحاظ اينكه دهر محيط بر مجموع زمانيات و عالم طبع است و همه زمانيات سابق و لاحق آنها در دهر بوجود جمعى با القاء سابق و لاحق در حيطه جمعى دهر خواهند بود بر اين اساس جهت حدوث و امكان و عروض و تغيير در صفات و افعال كبريائى نخواهد بود بلكه وحدت و وجوب در همه شؤون كبريائى و افعال او جارى خواهد بود.
١٢- صفات و فعل كبريائى به لحاظ صدور تجددى و زمانى آن از جمله زمانيات بشمار بيايد محال خواهد بود و وحدت و وجوب من جميع جهات و شئون كبريائى نخواهد بود زيرا ازليت از صفات ذاتى كبريائى و محيط و قيوم زمان و زمانيات ميباشد