درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٧١ - قوله(ع) (لا يعلمها الا العالم او من علمها اياه العالم)
صالحه و يا قبيح و معاصى خود بر حسب نظام آزمايش بايد يكسان باشد و هر چه بشر بخواهد از اقدام بعمل صالح و يا طالح يكسان در حيطه قدرت و اختيار او باشد.
و بر اين اساس نظام آزمايش و حركت جوهرى و ذاتى هر فردى از بشر صورت ميگيرد باين عنوان ثانوى يعنى نظام آزمايش دقيق در باره هر فردى از بشر اقتضاء مىنمايد كه ساحت كبريائى همان طور كه افعال صالحه اهل ايمان و تقوى را خواسته و اراده فرموده بهمان معيار و ميزان افعال ناسزا و معاصى افراد بشر را نيز از نظر امتحان و ايجاد اختيار بتمام معنا خواسته است در نتيجه افعالى صالحه اهل ايمان و تقوى را ساحت كبريائى خواسته است.
و بدين وسيله آنان را بسوى كمال حقيقى و سعادت سوق ميدهد ولى در مورد افعال ناسزا و معاصى بشر از نظر آزمايش و اينكه بشر در هر يك از افعال صالحه و طالحه يكسان مورد اختيار و قدرت بتمام معنا باشد كه بطور دقيق مورد آزمايش قرار گيرد بر اين جهت ساحت كبريائى همان افعال صالحه اهل ايمان مورد اراده قاهره او است بهمان معيار و ميزان نيز اعمال ناسزا و معاصى مورد اراده قاهره خواهند بود و از اين حقيقت تغير باراده بطور تبعى و از نظر آزمايش بشر خواهد شد.
نتيجه آنست كه ساحت كبريائى افعال خير و صلاح را از اهل ايمان خواسته و اراده فرموده بمنظور اصلى و سوق بشر بسوى سعادت حقيقى و كمال همچنين افعال ناسزا و معاصى بشر را از نظر آزمايش خواسته و اجراء ميفرمايد ولى بآن رضايت و خوشنودى ندارد بلكه منع اكيد فرموده است نتيجه آنست كه هر خيرى بقضاء و تقدير و رضايت ربوبى است و هر شرى نيز بقضاء و تقدير است ولى مورد رضايت كبريائى نخواهد بود.
همچنانكه گفته مىشود كه ساحت كبريائى در باره بشر كفر و شرك و افعال و شرور را مورد قضاء و تقدير قرار داده است ولى بدان رضايت ندارد و اكيدا منع فرموده است و اعمال صالح و خير بشر مورد قضاء و تقدير بالاصاله بوده و نيز