درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٢٣ - قوله(ع) ان على كل حق حقيقة
باب الاخذ بالسنة و شواهد الكتاب
روايات
الحديث الاول-
على بن ابراهيم عن ابيه عن النوفلى عن السكونى عن ابى عبد اللَّه عليه السّلام قال قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله ان على كل حق حقيقة و على كل صواب نورا فما وافق كتاب اللَّه فخذوه و ما خالف كتاب اللَّه ردوه فذروه
. شرح
قوله (ع): ان على كل حق حقيقة:
بيان آنست كه حقيقت هر موجودى وجود ثابت است كه براى او است و هر موجودى يا براى خود او است همچنانكه ساحت كبريائى وجود او حقيقت و ثابت و قائم بذات است و شائبه وابستگى در او نخواهد بود و ما سواى حق بحقيقت كه وابسته بغير است و في حد نفسه باطل است و باستناد غير حق و ثابت و قائم بغير خواهد بود و همه موجودات امكانى اين چنين هستند ذوات آنها بقياس خود آنها هالك است ولى حقايقى ثابت و قائم بغير هستند از نظر اينكه آن غير سبب وجود و حقيقت آنها است و اسباب و مبادى وجودى آنها سبب است كه سبب ندارد و مبدء است كه قبل بر او مبدء نيست.
علم و خبر صادق عبارت از وجود ادراكى است كه مطابق با امر خارجى باشد