درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٦ - قوله(ع) انى انا الله لا اله الا انا خالق الخير و الشر

خصوصيات و تشخصات آن در مرتبه قضاء و تقدير ثبت و ضبط و محفوظ بوده و غير قابل تبدل و تحول خواهد بود.

و نيز آيه‌ وَ كُلُّ صَغِيرٍ وَ كَبِيرٍ مُسْتَطَرٌ ناظر به آنست كه هر آنچه از افعال قلبى و خطورات و اعمال جوارحى كوچك و ناچيز و يا بزرگ و مهم كه از انسان صادر شود همه آنها با تمام مشخصات هر يك از آنها در لوح محفوظ ضبط شده و از انسان صادر خواهد شد با توجه باينكه افعال قلبى و جوارحى از كوچك و بزرگ ظاهر و پنهان مقضى و معرف و نشانى سعادت و يا شقاوت شخص ميباشد بدون اينكه سبب تام باشند و آنچه بسبب حقيقى سعادت و يا شقاوت مى‌باشد همانا مشيت ساحت كبريائى است كه احاطه قيوميه دارد بر هر يك از افراد بشر و هم‌چنين بر سراير آنان كه بر غير آفريدگار پنهان خواهد بود و آنچه حكم صادر شده از نظر احاطه حقيقى هرگز قابل تخلف نخواهد بود و غايت و نهايت وجودى هر فردى طبق بدايت او بوده كه مورد قضاء قرار گرفته است و در عين حال آغاز و بدايت هر فردى نيز طبق نهايت كه حقيقت و سيرت نهائى او است خواهد بود.

و بر حسب آيه‌ وَ كُلُّ صَغِيرٍ وَ كَبِيرٍ مُسْتَطَرٌ آنست كه ساحت كبريائى آنچه بهره‌اى از هستى دارد از مقام كبريائى شرف صدور يافته و منبعث شده و او علم و احاطه قيوميه دارد بر همه موجودات بى‌نهايت و هر لحظه آنها را تدبير مينمايد و بسوى غرض و هدف آنها را سوق ميدهد و علم او بصلاح نظام سبب تام و فوق تمام خلقت جهان است و علم بذات كبريائى عين علم ازلى است بتبع بهمه اشياء احاطه دارد كه از مقام قدس منبعث شده و پرتو افكنده.

از اين رو عالم به كليات ثابتة و جزئيات متغيره بى‌نهايت خواهد بود به علم عقلى وحدانى دفعة واحده و از آن تعبير بقضاء و حكم مى‌شود و نيز خروج هر يك از حوادث بشر و وقايع خارجى كه از قوه بفعليت در آمده و بطور تفصيل بر حسب اراده قاهره و قدرت و مشيت و كبريائى تحقق پذيرد و از نظر اينكه جهان بر اساس‌