درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٤٦ - قوله(ع) المشيئة محدثه
خلق صفت فعل است و از تحقق موجود خارجى عقل انتزاع مينمايد كه ساحت آفريدگار آن موجود را پديد آورده بدون اينكه نياز بصفتى داشته باشد و همچنين فعل و حركتى عارض ساحت كبريائى نشده زيرا حركت از لوازم ماده و متقوم بقوه است و ساحت قدس او منزه از نقص و امكان و تركيب است هر نعمت و رحمت كه باهل ايمان توجه نمايد از طريق بهره وجود است كه حد و معرف وجود خواهد بود.
ساحت كبريائى خالق اضداد و متفرقات است و شاهد آنست كه ساحت كبريائى خالق و موجد صفت تضاد و تفرقه است و آن را در كمون مخلوقات نهاده و هر يك از آنها را نشانه اختلاف موجودات جهان معرفى نموده و قوام نظام طبع بر مراتب بىشمار موجودات است و در اثر اين تضاد و تفرقه و مقارنت و وابستگى نظام حركت فرمانروا و تأثير و تأثر و فعل و انفعال در موجودات بوجود بيايد.
و نيروى هستى كه هر لحظه از ما وراء بموجودات طبع مىتابد و افاضه مىشود همه ذرات از ريز و كلان آن را بحركت در آورد و نظام حركت جهان تحقق پذيرد و هستى و وجود كه بذات خود بسيط و نورى است كه از عالم ما وراء پرتو ميافكند در اثر صلاحيت موجودات طبع و رشد و نمو و حركت در همه شئون و ذات آنها پديد بيايد و با وسايل و عوامل طبيعت كه آفريدگار آنها را مسخر نموده نظام حركت اضطرارى خواه ناخواه در تمام ذرات فرمانروا گردد آنگاه صحنه جهانى سرايى لرزان گسترده شود بمنظور اينكه اهل خرد در هر گوشه و كنار هر يك از اين آثار و بهر يك از افقهاى بىشمار نظر افكند از اشعه خورشيد جهان آراى بر اين صحنه در حيرت فرو روند گويند سبحانك ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا.
صفات كبريائى از شئون ذاتى و موصوف بوجوب ذاتى و وجوب بجميع جهات و احديت و فردانيت كبريائى ثابت و ذاتى است.
و مراد از وحدت حقيقى ذات كبريائى و صفات ذاتى آنست كه اين حقايق كه