درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٨٧ - قوله(ع) صمدا فردا لم يحتج الى شريك يذكر له ملكه و لا يفتح له ابواب علمه

قوله (ع): و لا احده بلفظ شق فم و لكن كما قال تبارك و تعالى كن فيكون بمشيئته من غير تردد في نفس‌.

بيان چگونگى خلق و آفرينش ساحت كبريائى است كه هرگز محتاج به لفظ و گفتار و خيال و تروى و تفكر نخواهد بود و هم‌چنين محتاج بحركت دو لب و شفتين نخواهد بود.

بلكه مفاد كريمه‌ إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‌ آنست كه ساحت كبريائى هر چه را اراده بفرمايد به نفس مشيت آن را ايجاد ميفرمايد بدون اينكه محتاج باستعمال كلمه و يا لفظ و يا خطور و يا تفكر و يا انديشه و يا تروى بوده باشد و قبلا گفته شد كه مشيت صفت فعل است عقل و خرد از فعل و موجود آن را مى‌فهمد.

قوله (ع): صمدا فردا لم يحتج الى شريك يذكر له ملكه و لا يفتح له ابواب علمه‌.

بيان آنست كه ساحت كبريائى وجود واجب و بسيط حقيقى و متفرد در وحدانيت است و صفات كمال عين ذات كبريائى و هم‌چنين ذات قدس او عين كمالات حقيقى است هرگز احتياج به شريك ندارد كه او را اعانت نمايد در باره خلق و آفرينش و يا در تدبير نظام جهان و هم‌چنين محتاج به شريك نيست كه او را ياداورى نمايد و معلومات او را بخاطر او آورد از نظر عروض حالت نسيان و يا غفلت و يا اشتباه همه اين حالات از نواقص امكانى است.

ساحت كبريائى منزه است از هر گونه نقص و يا حركت و يا تحيز در مكان و يا تلفظ و گفتارى و يا صدور مشيت بلكه در فعل و خلق جز صدور خواسته نخواهد بود يعنى هر چه را خلق نمايد از ذات كبريائى منبعث مى‌شود و عقل از فعل صادر كبريائى اراده و مشيت كبريائى را مى‌فهمد همچنان كه فاعل مختار در افعال خود وابسته باراده و مشيت خواهد بود.