درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١١٠ - قوله(ع) لم يزل الله عالما قادرا ثم اراد

آفريده است و اراده كه امر حادث و قابل زوال و فناء است از جمله صفات فعل است نه از صفات ذات.

قوله (ع): لم يزل اللَّه عالما قادرا ثم اراد.

از جمله صفات ذاتى مقام كبريائى علم و قدرت ازلى و ابدى است كه مقدور نبوده و به موجودات امكانى احاطه علمى و شهودى از ازل تا ابد داشته ولى نسبت بهر خواسته اراده‌اى حادث و پديد آمده و مراد و خواسته بوجود خواهد آمد بدين نظر اراده همان مراد است و نيز فاعل و خالق آنگاه موصوف بصفت فعل و اراده خواهد گشت و اين شاهد آنست كه ساحت كبريائى هرگز معرض عوارض قرار نخواهد گرفت از نظر اينكه اراده ظهورى از فعل است هم‌چنانكه فعل خارجى ظهورى از اراده است.

و از روايت استفاده مى‌شود كه قيد و معرف صفت ذاتى آنست كه قديم بوده و حادث نباشد مانند اراده و يا خلق و آفرينش و مانند آنها نباشد كه حادث و مقدور است بلكه از قبيل علم بذات و قدرت و مبدئيت للاثر باشد كه ذاتى است و غير مقدور از نظر بر حسب تحليل واجب الوجود بجميع جهات شئون ذاتى او احاطه علمى و شهودى بر مقام كبريائى و قدرت نسبت بعوالم امكانى است و ساير صفات ذاتى كبريائى نيز مانند صفت عزيز و حكيم و كبير از شئون وجود واجب است و هر يك از صفات ذاتى بطور صريح چند صفت را نفى مى‌نمايند مثلا صفت حيات و قدرت كبريائى موت و عجز و فناء را از مقام كبريائى نفى مى‌نمايند.

ولى صفت خلق و يا بسط رزق و قبض آن عبارت از ايجاد و كن كلمه وجودى است. و نيز توجه كبريائى است باشياء زمانى و بمواد قابل و مستعده كه نتيجه آن فيكون خواهد بود شاهد صفت فعل و ظهور اراده است از نظر اينكه حادث و زمانى و مقدور خواهد بود.

خلاصه اراده بشر صفت نفسانى و از نظر ترجيح امرى چه فعل و يا ترك در