درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٠٤ - قوله(ع) و انت اولى بسيئاتك منى

بر اين اساس صدور قبايح و شرور و امور عدمى همه بطور تبعى استناد بساحت كبريائى بوده و بالعرض استناد خواهند داشت و امور خير و سعادت و حسن و كرامت و طاعت صادر بالذات بوده و صفات متقابل آنها از كبريائى صادر بالعرض خواهند بود بر اين اساس رحمت و رأفت و امور خير صادر بالذات بود و متقابل آنها مانند غضب و انتقام و قهر صادر بالعرض از مقام كبريائى خواهند بود يعنى بر حسب اقتضاء مورد است.

نظر باينكه ذات كبريائى موجود واحد بسيط حقيقى است لا محاله صفات متقابل او نيز عين ذات كبريائى خواهند بود و هرگز كثرت صفات سبب شركت و يا كثرت و اختلاف جهات نخواهد شد.

هم‌چنانكه جهت كونه ظاهرا عين جهت كونه باطنا مى‌باشد از نظر اينكه غايت ظهور كبريائى بر موجودات سبب نهايت ظهور و نيز نهايت بطون او خواهد بود بهمين قياس صفات متقابل او مانند صفت اوليت و آخريت و صفت رحمت و غضب و نيز صفت لطف و قهر او چنين است.

زيرا اوليت عين آخريت است و جهت رحمت عين غضب است و صفت لطف او عين وجه قهر او است و اتحاد حقيقى و احديت ذات اقدس لا محاله مقتضى وحدت فعل و اثر خواهد بود و صفات كبريائى گر چه متعدد هستند ولى حقيقت آنها همه عين ذات كبريائى است و هرگز كثرت صفت سبب كثرت و شركت در اثر نخواهد شد و هم‌چنانكه ذات بسيط هرگز اقتضاء امرى را نخواهد داشت كه در اثر صفت ديگر اقتضاء امر ديگرى را بنمايد.

گفته شد كه قبايح و شرور كه ضد و مقابل خير و صلاح و سعادت است صادر بالذات مى‌باشند و صفات متقابل آنها صادر بالعرض خواهند بود و هم‌چنين صفات و مبادى از صفات متقابل مانند رحمت و لطف ذاتى است و غضب و قهر صادر بالعرض خواهند بود مثلا صفت رحيم و صفت منتقم متحد خواهند بود از نظر اينكه انتقام‌