درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٩٦ - شرح
الواحد القهار صفت كلمه واحد را تفسير نموده حقيقت وحدت و بساطت است كه حقيقت همه موجودات و آفريدهها مىباشد و نيز كلمه واحد را تفسير نموده (بأنه محيط على كل شىء) بالاخرة حقيقت واحد و بسيط الحقيقه موجودى است كه منبع فيوضات امكانى و منشأ قهر و احاطه بر همه موجودات خواهد بود.
و نيز از آن تعبير مىشود بقيوم كه قوام همه موجودات در هر حال باو است و همه پديدهها باو تكيه زده و قائم باو هستند بالاخرة همه موجودات مخلوق و بهره وجود بطور عاريتى از فيوضات او بهرهمند هستند.
و وحدت ديگر وحدت عددى است كه محدود و مباين با افراد ديگر خواهد بود مانند مباينت حجر و كتاب كه هيچ تناسبى با يك ديگر ندارند جز اينكه شخص متكلم به تناسبى يك كتاب و يك سنگ را ضميمه هم نموده و گفته است اين دو را خريدم مثلا پس وحدت عددى بمعناى ضميمه نمودن دو موجود مباين و مغاير با يك ديگر است كه ارتباط ندارند جز اينكه هر دو را در گفتار خود ضميمه نموده است همچنانكه زيد و عمرو گفته شود هر دو آمدند با اينكه هر دو از يك ديگر مغاير و مباين هستند.
امام عليه السّلام در مورد تفسير آيه آغاز صفت كبريائى واحد را تفسير نموده باينكه احدى الذات مىباشد يعنى حقيقت وحدت كه قاهر بر همه موجودات است طبق آيه الواحد القهار واحد بطور اطلاق قاهر و قيوم و محيط بهمه موجودات در هر حال خواهد بود.
و نيز كلمه واحد را تفسير نموده باينكه (محيط بالاشراف و الاحاطة و القدرة است) يعنى واحد حقيقى و بسيط على الاطلاق بمعناى موجودى است كه اشراف و قهر و غلبه و احاطه دارد بر همه موجودات در هر حال و منبع فيوضات بر سلسله موجودات مىباشد و از تعبير واحد حقيقى و بسيط تلويحا استفاده مىشود معناى واحد عددى كه بمعناى فردى است كه از ديگران جدا و مغاير و مباين و هيچ رابطهاى ميان هر يك با ساير موجودات نخواهد بود مانند حجر و كتاب و در اثر اين تفسير كلمه واحد حقيقى