درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٤٨ - قوله(ع) سميع بصير

سامعه و باصره نخواهد بود هم‌چنانكه روح بشر پس از قطع علاقه تدبير آن از بدن عنصرى همه نيروهاى ظاهرى و درونى او واحد خواهد گشت در عالم برزخ نيروهاى ظاهرى و درونى او متحد خواهد شد اين از نظر قدرت روح اهل ايمان در عالم برزخ و شهود خواهد بود.

قوله (ع) سميع بصير:

هر يك از صفات بينائى و شنوائى مراتب بى‌شمار دارد مرتبه كامل نيروى سامعه آنست كه از طريق عضو مخصوص نباشد بلكه لازم نورانيت و قدرت وجود باشد ساحت كبريائى بر موجودات احاطه علمى دارد بغير طريق وسيله عضو زيرا مقام كبريائى منزه از جسمانيت و ماديت است كه از طريق عضو نيروى خود را بكار برد و لازم اين مقام آنست كه علم بديدنيها و به شنيدنيها علم حادث و زايد بر ذات كبريائى باشد و لازم آن جهل و نقص و تركيب و امكان است.

خلاصه هر يك از صفات كمال ساحت كبريائى بغير از معناى صفت است كه در مورد بشر گفته مى‌شود و هرگز نبايد صفات مقام كبريائى را قياس به بشر نمود همه صفات كمال مقام كبريائى عين ذات و لازم وجودى بحت و بطور واجب و بسيط است ولى در بشر هر يك از صفات كمال زايد بر ذات و از طريق اكتساب بوده و بطور تركيب از ذات و صفت بر بشر اطلاق مى‌شود از اين نظر سنخ نيروى شنوائى بشر با ساحت كبريائى مغاير است و از مقوله كيف مسموع نيست بلكه از شئون احاطه علمى و شهودى مقام كبريائى است كه از ازل بر موجودات احاطه داشته و دارد و موجودات هم‌چنين شنيدنيها ظهورى از علم ازلى كبريائى خواهند بود.

و چنانچه بفرض صفت سميع و بصير در مورد ساحت كبريائى از طريق عضو باشد لازم فاسد آنست كه مقام كبريائى از نوع بشر باشد و عمل و شنوائى او نيز مانند و شبيه بشر باشد و بطور كيف مسموع صورت بگيرد ساحت كبريائى منزه از نقص و تركيب و امكان است.