درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٤٠ - قوله(ع) و لكن منزلة بينهما فيها الحق التى لا يعلمها الا العالم او من علمها اياه العالم

و تقدير است كه در روايت گذشته فرمود

(ما من قبض و بسط الا و للَّه فيه مشية و قضاء و ابتلاء).

و نيز ميتوان تعبير نمود فعل و حركت خارجى صادر از بشر و بمباشرت او تحقق يافته از نظر اينكه بطور طولى پايه و اساس آن از ساحت كبريائى صدور يافته يعنى اراده و مشيت مقام كبريائى از طريق نيروى اراده فاعل مختار ظهور و تنزل نموده و بصورت فعل و حركات ارادى و مباشرى فاعل مختار درآمده است.

با توجه باينكه مشيت و اراده مقام كبريائى نسبت به صدور فعل با تمام تشخصات فعل از فاعل و نيروى اختيار و سلامت او و قيد حيات و زمان و مكان همه و همه از جمله مشخصات نامتناهى فعل صادر از فاعل مختار خواهد بود.

بالاخره فعل صادر با تمام تشخصات وجودى آن كه هيچ جهت ابهام در آن نباشد ظهور اراده مقام كبريائى در خارج خواهد بود بديهى است ركن فعل فاعل همانا نيروى اختيار و حركت جوارحى بشر است و هرگز خارج از حيطه قدرت و خواسته فاعل مختار نخواهد بود.

و آيه كريمه‌ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‌ ناظر باين حقيقت است كه اى رسول گرامى كمى از خاك را بسوى كفار نيفشاندى بلكه همان هنگام ساحت قدس ربوبى آن را افشاند.

و نيز در آيه كريمه‌ قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ‌ خطاب باهل ايمان است كه آنان را بقتل برساند و سيرت آن عقوبتى است كه ساحت ربوبى در باره كفار اجراء مى‌نمايد و قتل و اجراى عقوبت را مستند به حق تعالى اعلام مى‌نمايد.

قوله (ع): و لكن منزلة بينهما فيها الحق التى لا يعلمها الا العالم او من علمها اياه العالم:

بيان آنست كه فعل صادر از فاعل حدّ وسط ميان جبر و اختيار است كه نظر