درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٥٣ - قوله(ع) قولى انه سميع يسمع بنفسه و بصير يبصر بنفسه انه شىء و النفس شىء آخر و لكن اردت عبارة عن نفسى اذ كنت مسئولا و افهاما لك اذ كنت سائلا

محض است هرگز سبب كثرت ذات كبريائى و يا كثرت و تعدد صفات او نخواهد بود از اين نظر حق تعالى سميع است از نظر اينكه بصير است و هم‌چنين بصير است به لحاظ اينكه سميع است و همه صفات و مبادى آنها مانند علم و قدرت و حيات و سماع و احاطه علمى و شهودى به ذات كبريائى صادق خواهند بود.

هم‌چنانكه گفته شده‌

(سمع كله بصر كله و حيات كله و سميع و بصير وحى)

و قادر است و نيز تعبير به سمع كله و بصر كله مراد آن نيست كه ذات كبريائى مركب از شى‌ء و صفت است كه تركيب لازم بيايد و يا از دو صفت و زياده كه كثرت و مغايرت صفات لازم بيابد.

هم‌چنانكه ذات كبريائى عالم بذات خود ميباشد و نيز ذات كبريائى معلوم خود خواهد بود و واجد كبريائى خود خواهد بود هرگز سبب كثرت ذات و نيز سبب كثرت صفت نخواهد شد.

و چنانچه فرض شود كه ذات كبريائى غير عالم بذات قدس باشد لازم مى‌آيد مغايرت و تعدد ذات و اينكه واحد حقيقى متعدد شده و كثرت بيابد و در مورد صفات وجودى كثرت آنها سبب كثرت و تعدد ذات و يا كثرت و مباينت صفات نخواهد شد.

زيرا هر يك از صفات كمال بقياس صفت كمال ديگر عين آن خواهد بود هم‌چنانكه قبلا گفته شد كه وجود حقيقى و بحت و بسيط كه مرادف با نور ثابت حقيقى است لازم آن حيات دائم و زوال ناپذير است و هم‌چنين قدرت و بسط نور وجود بر عوالم امكانى است و هم‌چنين احاطه علمى و شهودى بر هر چه بآنها نور افاضه فرمايد از اين نظر صفات ذاتى لازم و لا ينفك از وجود بحت و بسيط و نور محض قائم بذات است و نيز از اين نظر است كه صفات و مبادى آنها مانند حيات و علم و قدرت و عظمت و كبريائى همه آنها يكسان بساحت كبريائى صادق خواهد بود يعنى همه صفات كمال وجودى مانند حى و عالم و قادر و عظيم و كبير و هم‌چنين مبادى آنها مانند حيات و علم و قدرت و عظمت و كبريائى يكسان بر مقام ساحت‌