درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٦٩ - قوله(ع) و لكن لا بد من الخروج من جهة التعطيل و التشبيه لان من نفاه فقد انكره و دفع ربوبيته و ابطله

خواهد بود وجود ساحت كبريائى بسيط و مائيت و ماهيت آن وجود و بساطت كه حقيقت آنست كه نظير و ضد شبيه و ندّ نخواهد داشت.

و هرگز در حيطه اوهام و خيالات و تصورات و عقول قرار نخواهد گرفت و فقط از طريق آثار و افعال و نظام خلقت بطور بداهت هر خردمندى حكم خواهد نمود كه صانع موجودات جهان موجود بحت بسيط كه قادر بطور اطلاق است كه جهان خلقت خالق و صانع دارد و از حسن تدبير و لطايفى كه در نظام خلقت بكار رفته از صفات وجودى مقام كبريائى بطور اجمال حكايت مينمايد.

قوله عليه السّلام‌: قال له السائل فله كيفية قال لالان الكيفية جهة الصفة و الاحاطة:

سائل از نظر اينكه هر موجودى كه ماهيت دارد لا محاله معرض چگونگى و عوارض قرار خواهد گرفت و مستلزم نقص و تركيب خواهد بود.

امام (ع) پاسخ فرمود: باينكه كيفيت و چگونگى عبارت از صفت عارضى است كه زائد بر ذات باشد و محتاج به سبب خواهد بود كه آن صفت عارضى را بيابد بلكه ساحت كبريائى از هر گونه عوارض و كيفيت منزه است و هر چه صفات كمال است از لوازم و شئون وجود واجب و ذاتى خواهد بود زيرا وجود حقيقى عين كمالات وجودى است.

قوله (ع): و لكن لا بدّ من الخروج من جهة التعطيل و التشبيه لان من نفاه فقد انكره و دفع ربوبيته و ابطله‌:

امام پاسخ فرمود: نفى صفات و كيفيت و چگونگى از مقام كبريائى سبب آن مى‌شود كه ذات كبريائى فاقد صفت كمال باشد هم‌چنانكه گروهى پنداشته‌اند اساس توحيد ذات كبريائى بآنست كه واجد صفتى از صفات نباشد زيرا اتصاف بصفت سبب تعدد ذات و كثرت و منافى با توحيد حقيقى است بلكه ذات كبريائى از نظر وجود واجب بدون صفات بر او آثار وجوب وجود مترتب خواهد شد گر چه بطور مجاز