درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٣٥ - قوله عليه السلام قال المشيئة محدثة

و امام عليه السّلام براى رفع شبهه اعلام فرمود

(المشيئة محدثة)

مبنى بر اينكه مشيت حادث و عبارت از حوادث و رويدادها است و از فعل و موجودات و حوادث خارجى انتزاع و استفاده مى‌شود و صفت ذات نيست كبريائى و ذات كبريائى معرض عوارض و حوادث هرگز قرار نميگيرد.

و مرحوم شيخ كلينى قدس سره در ضمن توضيحى راجع بصفات ذات و صفات فعل مقام كبريائى شرحى اعلام فرموده. و از نظر اينكه مأخوذ از برهان و روايات اهل بيت طهارت عليهم السّلام است بشرح و تفسير آن اقدام خواهد شد.

قوله قدس سره: جملة القول في صفات الذات و صفات الفعل ان كل شيئين و صفت اللَّه بهما و كانا جميعا في الوجود فذلك صفة فعل و تفسير هذه الجملة انك تثبت في الوجود ما يريد و ما لا يريد و ما يرضاه و ما لا يرضيه.

از نظر اينكه صفات ذات و هم‌چنين صفات فعل كبريائى بايد امر وجودى باشد كه بهره‌اى از وجود داشته بلكه حقيقت وجود باشد از اين نظر صفت نقص و يا امر عدمى مفهوم ندارد.

هر صفت وجودى كه ضد و مقابل داشته باشد مانند قبض و بسط و لطف و قهر و توفيق و خذلان و ولايت و عداوت و رحمت و غضب كه هر يك ضد و مقابل با يك ديگرند اين گونه صفت فعل معرفى مى‌شوند.

هم‌چنانكه صفت اراده‌

(هذا ما يريده اللَّه و ذاك ما لا يريده اللَّه)

صفت فعل است و چنانچه از جمله صفات ذات معرفى شود مانند علم و قدرت مقام كبريائى هر آينه لازم مى‌آيد كه صفت ذاتى ضد براى مقام كبريائى باشد و صفت بطور اطلاق عين ذات است و ضد و دو صفت متضاد براى مقام قدس كبريائى خواهد بود.

هم‌چنين صفت رضا و سخط صفت فعل است و دو عنوان متضاد هستند محال است هر يك صفت ذات كبريائى باشد بلكه فقط صفت فعل و حادث خواهند بود يعنى رسولان و اهل ايمان ظهور از رضا مقام كبريائى خواهند بود و صفات ذات‌