درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٤٢ - قوله(ع) المشيئة محدثه

قوله (ع): المشيئة محدثه.

بيان آنست كه مشيت ساحت كبريائى كه عبارت از خلق و آفرينش صورت علمى و نيروى اراده و مشيت در روان فاعل است لا محاله حادث خواهد بود و بطور تجدد امثال مشيت و نيروى اراده در روان فاعل مختار القاء مى‌شود و مشيت و اراده صفت روانى و ذاتى فاعل مختار است و نسبت بساحت كبريائى صفت فعل و خلق است يعنى نيروى اراده و مشيت است كه در روان فاعل القاء فرموده و بطور تجدد امثال خواهد بود.

و از جمله‌

(المشيئة محدثة)

استفاده شد كه مشيت ساحت كبريائى بر حسب آيه‌ وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ‌ عبارت از صفت فعل و خلق كبريائى است و مبنى بر رفع شبهه از آنست كه مشيت ذاتى نيست و بر ساحت كبريائى هرگز عارض نخواهد شد و معرض عوارض قرار نخواهد گرفت.

و از اين تعريف صفات فعل ساحت كبريائى از نظر تقابل صفات ذات كبريائى نيز استفاده مى‌شود باينكه صفات ذاتى ازلى و ابدى و ثابت و غير مقدور است مانند علم و قدرت و ربوبيت و حيات كه صفات ذاتى و ابدى مقام ربوبى است.

نتيجه اينكه صفات ذات كبريائى ازلى و ابدى و غير مقدور است هم‌چنانكه صفات فعل كبريائى نيز ممكن و حادث و مقدور خواهد بود و ميتوان گفت‌ فَإِنَّ اللَّهَ ... لا يَرْضى‌ لِعِبادِهِ الْكُفْرَ و ان‌ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ‌ و فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ‌ زيرا رضايت و عداوت ساحت كبريائى نسبت باهل ايمان و كفر همانا صورت نورانى ايمان و انديشه پليد و كفر و عناد ميباشد كه بروان آنان بر حسب اقتضاء افاضه فرموده است صورت اعتقادى نورانى باهل ايمان و صورت تيره و پليد و انديشه كفر را بكافر القاء فرموده است و هر دو حادث و مقدور بوده است هم‌چنانكه مرتبه‌اى از رضا و غضب كبريائى نيز اجراء ثواب و پاداش باهل ايمان و اجرا عقوبت و مجازات در باره كافر خواهد بود.