درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٩١ - قوله(ع) و ذاك انى اولى بحسناتك منك و انت اولى بسيئاتك منى

و شر و فساد براى بشر خواهد گشت و آنچه از مقام كبريائى شرف صدور مى‌يابد همانا افاضه خير و صلاح و تابش نور وجود و هستى است كه جهان را فرا گرفته است.

و شرور و شقاوت و آفت و خطر از حوادث و وقايع خارجى و بطور صدفه است و يا از بشر در اثر تمرد و مخالفت از وظايف الهى است.

و از نظر غموض مطلب و تصريح در توحيد افعالى كبريائى و نفوذ اختيار بشر در افعال ارادى خود در باره هر دو جمله از روايت شريفه‌ ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ‌ توضيح بيشترى شايسته است.

در جمله (ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ) تعبير باصابت شده شاهد بر توحيد افعالى است كه صدور فعل ارادى و اختيارى از بشر بطور امكان و وابسته بشرايط و امكانات است كه همه آنها را ساحت كبريائى فراهم نموده است بدين نظر استناد هر فعل صالح اختيارى بشر بساحت كبريائى اولى و احق است از نسبت آن فعل بفاعل از نظر ضعف وجودى فاعل و ضعف اراده و زبونى نيروى اختيار او بدين جهت نسبت فعل بفاعل مختار بطور امكان و بر تقدير همه شرائط و امكانات است.

از جمله شرايط آن قبول و پذيرش فاعل مختار خواهد بود ولى استناد فعل بساحت كبريائى بطور وجوب است از نظر اينكه وجود شرايط و امكانات فعل و قبول و انقياد فاعل مختار شاهد بر ظهور اراده مقام كبريائى است كه از نظر انقياد فاعل آن را حق تعالى خواسته و اراده فرموده است كه مورد فيض و صدور عمل صالح اختيارى قرار گيرد بالاخره ساحت كبريائى فعل صادر باختيار اهل ايمان را خواسته است. بدين نظر استناد فعل بساحت ربوبى بطور وجوب و لزوم خواهد بود از نظر تحقق شرايط و ظهور اراده مقام كبريائى كه علت العلل و مبدأ المبادى است و تعبير باصابت حسنة و صدور فعل صالح اختيارى بمنظور آنست كه همه شرايط و امكانات بى‌شمار هر فعل اختيارى اهل ايمان در اثر تحقق شرايط بر حسب خارج بوده و همه از فيوضات الهى است.