درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٧٤ - قال ابو عبد الله(ع) هو اجل من ان يعانى الاشياء بمباشرة و معالجة لان ذلك صفة المخلوق الذى لا يجيء الاشياء له الا بالمباشرة و المعالجة

او صادر مى‌شود بدون اينكه سبب زايد و يا حالتى وساطت داشته باشد.

قال السائل: فيعانى الاشياء بنفسه‌:

سائل از بيان امام عليه السّلام گمان كرد ساحت كبريائى به شخص شخيص خود آثار و افعال و خواسته‌هاى را ايجاد مى‌نمايد و بدون وساطت موجودى.

قال ابو عبد اللَّه (ع): هو اجل من ان يعانى الاشياء بمباشرة و معالجة لان ذلك صفة المخلوق الذى لا يجي‌ء الاشياء له الا بالمباشرة و المعالجة:

امام عليه السّلام در پاسخ فرمود ساحت كبريائى اعزّ و اجل از آنست كه بمباشرت عملى را انجام دهد زيرا مباشرت در عمل و خواسته از نواقص ماديت و جسمانيت است مانند بشر كه از ضعف وجودى براى اقدام بهر عمل نيروى درونى و اعضاء و جوارح خود را بكار بايد ببرد و بدون حركت و سعى امرى براى او ميسر نخواهد بود و شخص سائل از نظر كوتاهى فكر و قصور خرد ساحت كبريائى را قياس به بشر نموده غافل از اينكه ساحت كبريائى وجود او بسيط و علم او بصلاح نظام ازلى بوده و هر چه را طبق نظام باشد به مجرد اراده بوجود خواهد آورد بدون اينكه واسطه و ثالثى در ميان باشد بلكه هر چه را اراده فرمايد همان صلاح نظام خواهد بود. بالاخره صلاح نظام تابع خواسته كبريائى است نه خواسته كبريائى تابع نظام و صلاح مى‌باشد.

بلكه فرشتگان مأمور اجراء و انوار قاهره غيبى و قواى مدبره نيز كه مجرد هستند بدون واسطه‌اى مأموريت خود را انجام ميدهند بالاخره از موجودات غيبى و انوار قاهره صدور افعال و آثار مباشرى محال است بلكه با نيروى غيبى مأموريت خود را بموقع اجراء گذارند.

و صدور افعال بطور مباشرت اختصاص به بشر دارد كه موجود مادى و جسمانى است و براى خواسته خود بايد از طريق حركت ارادى و جوارحى بمقصد خود نائل گردد و مباشرت نمايد تا چه رسد بساحت كبريائى كه فعل و اثر او اعلى و اشرف‌