تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٦٨ - سوره آل عمران(٣) آيات ١٦٠ تا ١٦٩
الْمُؤْمِنُونَ پس بايد كه توكل كنند گروندگان و باور دارندگان بآنكه غير از او ناصرى نيست و در مجمع گفته كه اين آيه نيز متضمن ترغيب است در طاعت كه مستحق نصرت است و تحذير از معصيت كه مستوجب خذلانست و از جمله موجبات توكل آنست كه اگر حقتعالى بندگان را بجهت ترك توكل واگذارد البته مغلوب گردند ابو على جبائى گفته كه در آيه دليل است بر آنكه هر گاه بغات و عصات غالب شوند بر شخصى از اهل ايمان حقتعالى خذلان وى نموده چه اگر ناصر وى بود مغلوب نميگشت و اين بجهت مصالح و حكم او سبحانه است با بنده كه از جمله آن تنزيل او سبحانه است در منازل ابرار و شهدا و نصر بر دو قسم است يكى بغلبه در معركه كارزار چنان كه گذشت دوم بحجت چه حق تعالى هدايت اهل ايمان نموده بنصب ادله واضحه و براهيم ساطعه و ازاحه علت كه موجب حسن تكليف است و ابو القاسم بلخى گفته كه مؤمنان هميشه منصورند اگر غالب شوند بر كفار پس نصرت يافتهاند به غلبه و اگر مغلوب گشتند پس منصورند بحجت آوردهاند كه بعضى از اقوياى صحابه از پيغمبر (ص) در خواست مينمودند كه غنيمتى كه واقع شود ما را زياده از حصه ضعفا ده آيه آمد كه وَ ما كانَ نباشد و نسزد لِنَبِيٍ مر هيچ پيغمبر را أَنْ يَغُلَ آنكه خيانت كند در غنيمت و غلول بمعنى اخذ شيء است در خفيه مقاتل گفته كه آيه درباره جماعتى نازل شد كه حفظ ثغر ميكردند و چون وقت غنيمت رسيد خواستند كه ثغر را واگذارند بطمع غنيمت امير ايشان هر چند منع آنها ميكرد كه شما محافظت ثغر كنيد كه رسول (ص) شما را محروم نگذارد و نصيب شما را از غنيمت بشما رساند نمىشنيدند و ميگفتند خوف آن داريم كه نصيب ما را از آن ندهد و گويند غنيمت را در مغنمى قسمت كردند پيش از رسيدن طلايع و حصه ايشان را ندادند ايشان گفتند چرا نصيب ما را جدا نكرديد حق تعالى در اين آيه بيان فرمود كه قسمت بر نهج حق و بر وفق رضاى خدا واقع شده و عكرمه از عبد اللَّه عباس و ابن جبير روايت كرده كه سبب نزول آن بود كه از غنايم بدر گليمى يا قطيفه سرخ رنگ گم شد جمعى سيه گليم از روى نفاق نسبت آن بحضرت خير الانام (ص) دادند حقتعالى بجهت براءة ذمة حبيب خود از خيانت اين آيه فرستاد و گفتهاند كه پيغمبر (ص) آيات قرآنى را كه محتوى بود بر ذم و سب الهه باطله تلاوت ميفرمود مشركان طلب مسامحه كردند و از وى درخواستند كه عيب الهه ايشان نكند حق تعالى فرمود كه نشايد پيغمبر در دين خيانت كند و وحى را بپوشاند وَ مَنْ يَغْلُلْ و هر كه خيانت كند در غنايم يا در وحى يَأْتِ بِما غَلَ بيايد بگناه آنچه خيانت كرده است در آن و اصح آنست كه معنى برينوجه است كه بيارد آن چيزى را كه در آن خيانت كرده بر گردن يعنى آن را بعينه بر گردن داشته