تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٥٢ - سوره آل عمران(٣) آيات ٧٠ تا ٧٩
چنين سخنى از روى گزاف نخواهد بود و با وجود علم و انصاف ايشان آنچه حق باشد نخواهند نهفت و بجهة اين از طريق تصديق محمد (ص) منحرف خواهند شد كه بدين ما درآيند حقتعالى مؤمنان را از اين مگر خبر داده فرمود كه وَ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ و گفتند گروهى از يهود يعنى آن دوازده تن كه گفته شد آمِنُوا ايمان آوريد يعنى بزبان اقرار كنيد بِالَّذِي بآن چيزى كه أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا فرو فرستاده شده است بر كسانى كه گرويدهاند يعنى بقران وَجْهَ النَّهارِ در اول روز وَ اكْفُرُوا آخِرَهُ و كافر شويد و انكار كنيد در آخر روز بدان چيز كه در اول روز اقرار كردهايد لَعَلَّهُمْ شايد كه مؤمنان بسبب انكار شما بعد از اقرار در شك افتاده يَرْجِعُونَ باز گردند از دين خود مجاهد و مقاتل و كلبى گفتهاند كه اين آيه در شأن قبله نازل شد در وقتى كه امر بتحويل آن شد از بيت المقدس بكعبه بر يهودان شاق آمد كعب اشرف و مالك بن ضيف جماعت خود را گفتند كه ايمان آوريد در اول روز يعنى در نماز صبح متوجه كعبه شويد و در نماز عصر روى از آن گردانيده ببيت المقدس توجه كنيد تا اصحاب محمد (ص) را در شك اندازيد شايد كه روى ببيت المقدس كنند و كعبه را بگذارند بمظنه آنكه گويند اين هايى كه از ما اعلماند رجوع كردند از اين قبله پس ما نيز رجوع كنيم چه اگر درين قبله خيرى مىبود رجوع نميكردند و چون ديدند كه زرق ايشان ظاهر شد و مؤمنان بر مكر ايشان اطلاع يافتند يهود مدينه را وصيت كردند كه وَ لا تُؤْمِنُوا اعتراف مكنيد بتصديق قلبى خود إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ مكر مر آن كسى را پيروى كند دِينَكُمْ كيش شما را كه ملت يهوديه است و يا بعد از يأس ايشان از ارتداد اهل اسلام با يكديگر گفتند كه اظهار ايمان خود مكنيد در اول نهار مگر آن كسى را كه بر دين شما بوده و مسلمان شده چه رجوع ايشان ارجى و اهم است قُلْ بگو اى محمد (ص) بآنها كه إِنَّ الْهُدى بدرستى كه دين حق كه موجب هدايتست بمطلوب هُدَى اللَّهِ دين خدايست يعنى اسلام كه موجب فوز و رستگاريست و رسيدن بمثوبات دنيوى و اخروى و اين جمله معترضه است در ميان سخن يهود و رد قول ايشان و عدم فايده كيد ايشان پس باز تتمه كلام ايشان را بيان ميكند كه أَنْ يُؤْتى أَحَدٌ متعلق است ب لا تُؤْمِنُوا يعنى اهل كتاب يكديگر را نصيحت كردند كه غير اتباع خود را اعتراف منمائيد بآنكه داده شده است كسى يعنى اهل اسلام مِثْلَ ما أُوتِيتُمْ مانند آنچه داده شدهايد از علم و حكمت و فضل