تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٠٣ - سوره آل عمران(٣) آيات ٢٠ تا ٢٩
آبائى
تقيه دين من است و دين پدران من و از آباى آن حضرت حضرت رسالة (ص) بود كه در اوايل اسلام با اهل كفر ملايمت مىنمود و امير المؤمنين (ع) كه با اهل خلافت بطريق ملاطفت سلوك ميكرد و چون قوت پيدا كردند شمشير از غلاف بيرون كشيده با اهل كفر و خلاف آغاز محاربه كردند مرويست كه مردى نزد پيغمبر (ص) آمد و گفت يا رسول اللَّه بفرياد من رس كه بهلاكت و شقاوت گرفتار شدم فرمود از تو چه صادر شد گفت كفار قريش مرا گرفتند و عذاب ميكردند تا نسبت بجانب تو ناسزايى بگويم من بيطاقت شده آنچه اراده ايشان بود بزبان من جارى شد فرمود
كيف قلبك
دلت چگونه بود گفت بسيار ازان كاره بود فرمود كه اگر بار ديگر بدست ايشان افتى و مثل اينحال بر تو واقع شود آنچه ايشان اراده كنند بگو و در دل كاره آن باش از عبد اللَّه مسعود نقلست كه خالطوا الناس و صافحوهم بما لا يشتهون با مردمان يعنى با اهل خلافت مخالطه كنيد و با ايشان مصافحه نمائيد و دست در دست ايشان نهيد بآنچه ايشان خواهند يعنى ظاهر با ايشان اظهار محبت و مودت كنيد اما بايد كه در اعتقاد شما قصورى و فتورى راه نيابد ابن بابويه در رساله اعتقاديه آورده كه تقيه واجبست هر كه آن را ترك كند هم چنان است كه ترك نماز كرده و حضرت صادق (ع) را گفتند يا بن رسول اللَّه ما مردى را در مسجد ميبينيم كه بعلانيه و آواز بلند سب و لعن ميكند اعداى شما را و نام هر يك از ايشان را مىبرد فرمود
ما له لعنة اللَّه تعرض بنا
يعنى چه ميشود او را خدا وى را از رحمت خود دور گرداند ما را در معرض تير سب ميگرداند چه حقتعالى فرموده وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ و نيز از صادق (ع) مرويست كه در تفسير اين آيه كه وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ الخ فرمود كه چون اين آيه نازل شد رسول (ص) فرمود كه
و لا تسبوا عليا فان ذاته ممسوس بذات اللَّه من سب ولى اللَّه فقد سب اللَّه و لا تسبوهم فانهم يسبون عليكم
سب مكنيد على را كه حق سبحانه مس ذات او كرده مراد شدة قرب مرتبه آن حضرت است نزد حقتعالى هر كه سب كند دوست خدا را پس بتحقيق كه سب خدا كرده و سب كفار مكنيد و مخالفين دين را كه ايشان سب كنند شما را بعد از آن فرمود كه پيغمبر امير المؤمنين را خطاب كرد كه
من سبك يا على فقد سبنى و من سبنى فقد سب اللَّه
هر كس سب كند ترا اى على بتحقيق كه سب من كرده و هر كه سب من كرده بدرستى كه سب خدا كرده و شيخ مذكور بعد از نقل اين كلام در رساله مذكوره فرموده تقيه واجب است و رفع آن جايز نيست تا بظهور قائم آل محمد (ص) پس هر كه قبل از خروج آن حضرت ترك كند از دين اماميه خارج باشد و با خدا و رسول و ائمه مخالفت كرده و صادق (ع) را از كريمه إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ پرسيدند فرمود اى
اعلمكم و اعملكم بالتقية
يعنى گرامى ترين شما نزد خدا كسى كه اعلم و اعمل باشد بتقيه و نيز آن حضرت فرمود كه
انى لا سمع الرجل