را و حفص و ابن كثير و ابو عمرو در هر دو كلمه بخطاب ميخوانند بر طريق حكايت از مخاطبه ايشان يعنى حق سبحانه اخذ ميثاق كرد از اهل كتاب باين وجه كه ايشان را گفت بيان كنيد صفت پيغمبر را و آن را نپوشيد فَنَبَذُوهُ‌ پس بينداختند كتاب را يا پيمان را وَراءَ ظُهُورِهِمْ‌ از پس پشت نبذ در وراء ظهر مثل است در ترك اعتدا و عدم التفات و نقيض آنست نصب عينين و القاء بين العينين كما يقال جعلته نصب عينى و القيته بين عينى مراد آنست كه اهل كتاب اصلا مراعات نكردند و بآن التفات ننمودند و آن را ضايع و مهمل گذاشتند و عمل بآن نكردند وَ اشْتَرَوْا بِهِ‌ و خريدند و بدل كردند آنچه اخذ ميثاق بر آن بود ثَمَناً قَلِيلًا بهاى اندك را يعنى بدل آن اخذ حطام دنيا و اعراض آن كردند و آن مأكل و مرسومها و هداياى احبار و اساقفه بود كه هر سال از عوام و سفله ميگرفتند و ميترسيدند كه اگر نعت پيغمبر (ص) را اظهار كنند از آن محروم مانند فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ‌ پس بد چيزيست كه ميخرند يعنى بدل ميكنند نعيم جاودانى را بحطام فانى و اختيار ميكنند امتعه فانيه را بر نعم باقيه و بجهت آن مستحق عذاب اليم و عقاب جحيم ميشوند در آيه دلالت است بر وجوب اظهار حق و تحريم كتمان آن پس درو مندرج است وجوب بيان دين و احكام و فتاوى و شهادت و غير آن از امورى كه مختصند علما به آن و ثعلبى در تفسير خود باسناد از حسن و عماره آورده كه حكم بن عتبه از نجم خزاز روايت كرده كه از على بن ابى طالب (ع) شنيدم كه فرمود

ما اخذ اللَّه على اهل الجهل ان يتعلموا حتى اخذ على اهل العلم ان يعلموا

حقتعالى فرا نگرفت بر اهل جهل كه تعليم گيرند تا آنكه فرا گرفت بر اهل علم كه تعليم دهند و بعد از آن چهل حديث براى من بيان كرد و محمد بن كعب گفته كه حلال نيست عالم را كه بر علم خاموش شود و جاهل را كه بر جهل ساكت گردد و بعد از آن در حق عالم اين آيه تلاوت فرمود وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ‌ الاية و در حق جاهل اين آيه را برخواند كه‌ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ‌ و از قتاده نيز روايت است كه آيه مذكوره براى بيان عهدى است كه خدا بر علما فرا گرفته كه آنچه دانند بگويند و پنهان نكنند چه كتمان آن مؤدى بهلاكت ابديست پس واجب است بر هر كه عالم بكتاب آسمانيست خواه توريت و انجيل و خواه قرآن كه احكام و اوامر آن را به مردمان رسانند و اخفاى آن نكنند تا بعذاب عقاب اخروى گرفتار نشوند و بعد از آن خصلتى ديگر از خصال ذميمه اهل كتاب را بيان ميكند بقوله‌ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ‌ يفرحون مپندار اى محمد (ص) آنان را كه شاد ميباشند بِما أَتَوْا بآنچه آمدند يعنى كردند از پوشيدن نعت تو وَ يُحِبُّونَ أَنْ‌