فرمان وى بردند بِبَعْضِ ما كَسَبُوا بشامت برخى از آنچه كرده بودند يعنى سبب انهزام ايشان آن بود كه شيطان طلب ذلت كرد از ايشان و آنها اطاعة او كردند و اقتراف ذنوب نمودند به ترك مركز خود و حرص بر غنيمت و يا بر حياة پس بجهة اين ممنوع شدند از تأييد و توفيق و تقويت قلب و گويند مراد آنست كه بسبب شامت گناهان سالفه ايشان كه بر آن توبه نكرده بودند شيطان استزلال ايشان نمود و ايشان منقاد او شدند و باين قضيه ممتحن گشتند زيرا كه ذنب مقتضى ذنب ديگرست هم چنان كه طاعة مؤدى بطاعة ديگر است و ذكر بعض بجهة آنست كه ما عملوا اعم از معصيت و طاعة است يعنى عدم توفيق ايشان در نصرت بجهة اعمال قبيحه ايشان بود نه مطلق عمل‌ وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ‌ و بتحقيق كه در گذرانيد خداى تعالى‌ عَنْهُمْ‌ از ايشان گناه را بجهة توبه و اعتذار ايشان‌ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ بدرستى كه خدا آمرزگار است‌ حَلِيمٌ‌ بردبار و تعجيل ناكننده در عقوبت گناهكار تا توبه كند از آن در آخر كار بعد از آن اهل ايمان را نهى ميكند از اقتدا بمنافقان در اقوال و افعال و ميفرمايد كه‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى كسانى كه گرويده‌ايد لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا مباشيد مانند كسانى كه كافر شدند يعنى منافقان‌ وَ قالُوا و گفتند لِإِخْوانِهِمْ‌ براى برادران نسبى و سببى خود كه كشته و مرده بودند يعنى گفتند در حق كسانى كه متفق بودند با ايشان در نسب و يا مذهب‌ إِذا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ‌ وقتى كه برفتندى در زمين براى تجارت و بمردندى‌ أَوْ كانُوا غُزًّى‌ يا بودندى غازيان و جهاد كنندگان و كشته شدندى‌ لَوْ كانُوا عِنْدَنا اگر بودندى نزد ما و بسفر و غزا نرفتندى‌ ما ماتُوا نمردندى در آن سفر وَ ما قُتِلُوا و كشته نگشتندى در آن حرب ذكر اذا در مقام اذ كه مقتضى مقام است زيرا كه معنى بر ماضى است بجهة آنست كه مراد حكايتست از حال ماضيه و قوله‌ لِيَجْعَلَ اللَّهُ‌ متعلقست بقوله قالوا چه لام براى عاقبتست مانند كريمه‌ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً يعنى ايشان قائل اينقول شده‌اند تا عاقبت امر ايشان باين كشد كه گرداند حق تعالى‌ ذلِكَ‌ آن اعتقاد باطل را حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ‌ دريغى و اندوهى در دلهاى ايشان و گويند مشار اليه ذلك مدلول عليه قول ايشان است كه آن اعتقاد باطل ايشانست و متعلق است به لا تكونوا يعنى اى مؤمنان مخالفت ايشان كنيد درين قول‌