تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٤٢ - سوره آل عمران(٣) آيات ١٣٠ تا ١٣٩
و الذين باشد اگر وَ الَّذِينَ مبتدا باشد و بر تقدير آنكه معطوف باشد بر الَّذِينَ يُنْفِقُونَ يا بر لِلْمُتَّقِينَ أُولئِكَ جمله مستانفه است كه مبين ما قبل است و لازم نمىآيد از اعداد جنت براى متقيان و تائبان براى پاداش ايشان عدم دخول اهل اصرار در جنان هم چنان كه لازم نميايد از اعداد نار براى كافران براى جزاى ايشان عدم دخول غير ايشان در آن و تنكير جنات بنا بر احتمال اول دلالت است بر آنكه مرتبه ايشان در بهشت ادون خواهد بود از درجه متقيان كه موصوفاند بصفات مذكوره در آيه متقدمه و در فرق بين القبيلتين همين كافيست كه ختم آيه اولى كرده بآنكه ايشان محسناند و مستوجب و مستحق محبت خداى تعالى بجهت آنكه حافظ حدود شرعند و متخطى بمكارم اخلاق و ختم آيه ثانيه نموده بقوله وَ نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ كه باين معنى است كه نيكوست مزد عمل كنندگان كه مغفرت و جنت است زيرا كه متدارك مر تقصير خود را مانند عامل است براى تحصيل بعضى از آنچه بر نفس خود تقويت نموده و ميان متدارك و محسن فرق بسيار است و مىتواند بود كه تبديل لفظ جزا باجر بجهت همين نكته باشد و مخصوص بمدح محذوفست و تقدير اين است كه نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ ذلك اى المغفرة و الجنات و درين اشاره است بآنكه جنت و مغفرت مر كسى راست كه عمل كند براى آن و در خبر است كه حق سبحانه بموسى (ع) وحى كرد كه
يا موسى ما اقل حياء من يطمع جنتى بغير عمل يا موسى كيف اجود برحمتى على من يبخل بطاعتى
يعنى اى موسى چه كم شرمست كسى كه طمع جنت من دارد بدون عمل اى موسى چگونه رحمت خود را ببخشم بكسى كه او در طاعت من بخيلى كند مرويست كه رابعه بصريه اين بيت انشا كرد كه
|
ترجو النجات و لم تسلك مسالكها |
ان السفينة لا تجرى على اليبس |
|