تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٧٣ - سوره آل عمران(٣) آيات ١ تا ٩
و گفتند نه تو مىگويى كه عيسى كلمه و روح اللَّه است فرمود بلى گفتند ما را اين دليل بس است در كيش و آئين خود چه روح آن چيزيست كه در او بقاى بدن باشد و اين معنى ظاهر است و غير مقصود المعنى چه مقصود از روح اللَّه اين است كه دين خدا به او باقى باشد هم چنان كه بقاى بدن بروح است و دلايل عقليه قائم شده بر آنكه حقتعالى ذى اجزا و اعضا نيست و اضافه روح به او بجهت تشريف روحست مانند اضافه بيت به او و نصارى بر معنى اول حمل كرده عيسى را خدا گفتند حقتعالى به اين آيه بيان ابطال ايشان كرد كلبى گفته اينها جهودانند و گويند مراد منافقانند و نزد بعضى ديگر جمله مبتدعان و عايشه از رسول (ص) روايت كرده كه اين آيه تلاوت فرمود و گفت چون درين امت جمعى را يابيد كه طلب تأويل متشابه كنند و بآن تعلق و تمسك نمايند و بر آن جدال كنند ايشان آنانند كه حق سبحانه شما را از ايشان تحذير نموده و نبى از مجالست و مخالطه با ايشان فرموده وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ و نميداند تأويل آنچه متشابهاتست و حمل آن بر معنى إِلَّا اللَّهُ مگر خدا كه آن را فرو فرستاده سجاوندى گفته چون قارى به اين جا ميرسد بايد كه وقف كند تا راسخان فى العلم كه بعد ازين مذكور ميشود در دانستن تأويل داخل نگردند چه بحقيقت بجز حق سبحانه بتأويل آن عالم نيست و بنا برين مراد بمتشابه هر چيزيست كه حق سبحانه دانستن آن را بخود اختصاص داده مانند مدت بقاء دنيا و وقت قيام ساعت و خواص اعداد چون عدد زبانيه و امثال آن و يا هر چيزى كه دليل قاطع دلالت ميكند كه معنى مراد آن كدامست و بروايت مأثوره از ابى جعفر و قول ابن عباس و مجاهد و ربيع و محمد بن جعفر الزبير و ابو مسلم قوله وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ عطفست بر اللَّه و معنى آنست كه تأويل متشابه نميداند مگر خدا و كسانى كه ثابت قد مانند در دانش و متمكن در بينش كه علماى اهل ايمانند و قوله يَقُولُونَ استينافست كه موضح حال راسخانست يا حال است از ايشان يعنى ميگويند علماى راسخ در علوم كه آمَنَّا بِهِ گرويدهايم بمتشابه و بنا بر قول سجاوندى وَ الرَّاسِخُونَ مبتداست و يقولون خبر آن يعنى راسخون در علم ميگويند كه ما تصديق كنندهايم بمتشابه كُلٌ همه محكمات و متشابهات مِنْ عِنْدِ رَبِّنا از نزد پروردگار ما است وَ ما يَذَّكَّرُ و ياد نكنند و يا پند پذير نشوند إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ مگر خداوندان عقول صافيه از ادناس اختلال و اعوجاج اين مدح راسخانست بجودت ذهن و حسن نظر و اشاره بآنچه مستعد شدهاند بآن براى اهتدا بتأويل و متشابه و اين تجريد عقل است از غواشى حس اين دالست بر آنكه راسخان نيز عالمند بتأويل متشابهات و نيز خداى تعالى كتاب