راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٩ - باب ششم در مسائل متفرقه

نيست.

مسألة: اگر از نمازگزار حدثى صادر شود نمازش باطل مى‌گردد.

همچنين اگر تكلّم يا خنده صدادار (قهقهه) كند، يا زياد به اطراف خود بنگرد، يا كارى را كه از اعمال نماز نيست بسيار به جا آورد، در همه اينها بطلان نماز در صورت تعمّد است.

فعل قليل نماز را باطل نمى‌كند، اگر چه مكروه است. همچنين فعل كثير در صورت سهو هر گاه او را از صورت نمازگزار خارج نكند مبطل نماز نيست. مرجع قلّت و كثرت فعل، عرف مردم است، زيرا براى آن در شرع حدّى معيّن نشده است، آرى آنچه در اخبار معتبر به جا آوردن آن جايز شمرده شده در حكم فعل قليل است، مانند كشتن كيك، مار، كژدم، پشه، مگس، بغل كردن كودك و شير دادن او، اشاره كردن با دست و سر، بلند كردن كلاه از زمين و بر سر گذاشتن آن، پرتاب سنگريزه به غير براى جلب توجّه او و كف زدن به همين منظور و جز اينها.

در اخبار صحيح و مستفيض«١١» آمده است: اگر كسى در نماز دچار خون دماغ شود، و نزد او آب موجود و يا كسى باشد كه به او آب دهد، او آن را بگيرد و سرش را كج كند و موضع نجس را بشويد، سپس بنا را در نماز بر آنچه خوانده بگذارد و ادامه دهد و آن را قطع نكند. در برخى از اين اخبار آمده است باز ايستد و دماغش را بشويد و به نماز خود باز گردد و اگر سخن گفته نمازش را اعاده كند. امّا اين اخبار حمل شده است بر موردى كه فعل او كثير شمرده نشود، و او را از صورت نمازگزار خارج نكند، و اين از باب جمع ميان اخبار مذكور و خبر صحيح ديگرى است كه چنين نمازگزارى را محو كننده صورت نماز دانسته‌اند.

مسألة: هر كس يكى از اركان نمازهاى پنجگانه را به عمد يا به سهو ترك كند نمازش باطل است،

مگر اين كه پيش از دخول در ركن ديگر آن را تدارك كند و بنا بر مشهور چنانچه ركنى را زياد كند نيز حكم همين است. اگر در به جا آوردن ركن شكّ‌