اول: عابدى است كه خود را وقف عبادت خدا كرده و جز آن به هيچ كار ديگرى نمى‌پردازد و اگر عبادت را ترك كند عاطل و بيكار خواهد بود. ترتيب اوراد او همانهاست كه ذكر كرديم. آرى بعيد نيست كه وظايف او مختلف شود به اين سبب كه بيشتر اوقات او به نماز يا به قرائت قرآن و يا به تسبيحات بگذرد. در ميان صحابه كسانى بودند كه ورد آنها در روز دوازده هزار تسبيح و برخى سى هزار تسبيح و بعضى سيصد تا ششصد يا هزار ركعت نماز بود، و كمتر چيزى كه در باره اوراد آنها نقل شده صد ركعت نماز در شبانه‌روز است. برخى از آنان وردشان بيشتر قرآن بوده به طورى كه يك نفر در روز يك ختم قرآن مى‌كرده و بعضى دو ختم قرآن مى‌كردند، و برخى از آنها شبانه‌روز خود را در تفكر پيرامون يك آيه بسر مى‌بردند و پيوسته آن را تكرار مى‌كردند. كرزبن وبره در مكه اقامت داشت و در هر روز هفتاد بار و در هر شب نيز هفتاد بار خانه خدا را طواف مى‌كرد (هر طواف هفت دور است) و در همين حال در هر شبانه‌روز دو بار ختم قرآن مى‌كرد. بنابر اين در هر روز ده فرسخ راه مى‌رفته و چون هر طواف دو ركعت نماز دارد مجموعا دويست و هشتاد ركعت نماز مى‌گزارده و دو ختم قرآن و ده فرسخ طواف مى‌كرده است.

مى‌گويم: همان گونه كه پيش از اين گفته شد كثرت تلاوت قرآن و با شتاب خواندن آن بدين گونه كه غزّالى ذكر كرده مذموم و ناپسند است.

در الفقيه از حذّاء از ابى جعفر امام باقر (ع) روايت شده كه در باره قول خداوند متعال: تَتَجافى‌ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ فرموده است: «شايد تصور مى‌كنى كه آنان نمى‌خوابيدندي عرض كردم خداوند و پيامبرش داناتر است، فرمود: چاره‌اى نيست كه به اين بدن بايد استراحت داد تا بخوابد و چون به خواب رود بدن استراحت مى‌كند و پس از بيدار شدن نيروى كار پيدا مى‌كند، و خداوند شما را ياد كرده و فرموده است تَتَجافى‌ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً، اين آيه در شان امير مؤمنان (ع) و پيروان و شيعيان او نازل شده است: اينان در آغاز شب مى‌خوابند و هنگامى كه دو ثلث‌