راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦٠ - فضيلت صدقه

---

كرد پيامبر (ص) از او رو گردانيد. سپس از سمت چپ آن حضرت آمد پيامبر (ص) باز از او رو گردانيد پس از آن از پشت سر آن حضرت آمد در اين هنگام رسول خدا (ص) آن را از او گرفت و سپس به طرف او انداخت بطورى كه اگر به او اصابت مى‌كرد وى را دردمند مى‌ساخت و يا مى‌كشت، و فرمود: يكى از شما همه داراييش را مى‌آورد و مى‌گويد: اين صدقه است و سپس مى‌نشيند و از مردم براى زندگيش درخواست كمك مى‌كند. بهترين صدقه آن است كه از روى غنا و توانگرى باشد گفته شده: مقصود چيزى است كه زايد بر هزينه عائله‌اش بوده و از آن بى‌نياز باشد، و اين توجيه نيكويى است. و نيكوتر و كاملتر از آن اين است كه گفته‌اند: منظور از صدقه دادن تهيدست به اندازه توان خود، شخص مجرّد و بى‌عائله است زيرا ايثار بر نفس عمل نيكويى است چنان كه خداوند فرموده است: وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ. و حديث صدقه دادن از روى غنا و توانگرى حمل بر افراد عائله‌مند شده زيرا ديگران را بر عائله ترجيح دادن ناپسند است چنان كه پيامبر (ص) فرموده است: «ملعون است كسى كه عائله‌اش را ضايع سازد» و نيز فرموده است: «دست دهنده بهتر از دست گيرنده است، و در بخشش از عائله‌ات آغاز كن» و «بهترين صدقه آن است كه از روى غنا و توانگرى باشد» و «هر كس عفاف و پارسايى ورزد خداوند او را عفيف و پارسا مى‌كند و كسى كه بى‌نيازى نشان دهد خداوند او را بى‌نياز مى‌كند». در معناى اين حديث از اهل بيت (ع) وارد است كه: «بهترين صدقه آن است كه بى‌نيازى را در پى داشته باشد».

[٣٧]- الفقيه، ص ١٦٦، شماره ٣٥؛ کافي، ج ٤، ص ٢٢.

[٣٨]- وَسق با فتح واو و سکون سين حدود ١٨٠ کيلو يا يک بار شتر است – م.

[٣٩]- بغيبغه با دو باء يک نقطه و دو غين نقطه‌دار و در وسط ياء دو نقطه و مختوم به هاء نام آبادي يا چشمه‌اي‌ست در مدينه داراي آب فراوان و نخل بسيار که از آنِ خاندان پيامبر (ص) بوده است. در تاريخ سهمودي آمده که بغيبغه تصغير بغبغ است و آن چاهي کم عمق است. و بغبقات و مبغبغه چشمه‌هايي هستند که عليّبن ابي طالب (ع) در ينبع در نخستين زماني که به آن حضرت منتقل شدند ايجاد کرد و آنها را صدقه داد. چوبهاي شکسته درختان ينبع در زمان آن حضرت به هزار وسق رسيد و از جمله توابع ينبع خيف الاراک و خيف ليلي و خيف الطّاس مي‌باشد.