راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٦١ - باب ششم در مسائل متفرقه
در برابر نقصان نماز است محلّ آنها قبل از سلام است، و اگر براى زيادتى است بعد از سلام به جا آورده شوند. و قول اخير نيز به مناسبت حديث ديگر و نيز از باب تقيّه است.
صورت اين دو سجده بنابر مشهور اين است كه نخست نيّت كند، سپس تكبير گويد، پس از آن به سجده رود، بعد از آن سر بردارد سپس به سجده دوّم رود، پس از آن سر بردارد و تشهّدى سبك بگويد و بعد سلام دهد، و در هر سجده بگويد: بسم الله و باللّه اللّهم صلّ على محمّد و آل محمّد، يا بسم الله و باللّه السّلام عليك أيّها النبىّ و رحمة الله و بركاته. آنچه از اخبار استفاده مىشود اين است كه جز دو سجده مذكور چيز ديگرى بر نمازگزار واجب نيست.
مسألة: كسى كه در عدد ركعات نمازهاى دو ركعتى يا سه ركعتى يا در دو ركعت اوّل نماز چهار ركعتى شكّ كند،
و يا مطلقا نداند چند ركعت خوانده است، بنا بر مشهور نمازش باطل است. شيخ صدوق جايز دانسته كه نمازگزار بنا را بر اقلّ بگذارد و اين رأى خالى از قوّت نيست، ليكن اگر به يكى از دو طرف شكّ ظنّ پيدا كند بنا را بر آن بگذارد. همچنين در ديگر افعال نماز به همين گونه عمل كند. اگر در نماز چهار ركعتى در بيش از دو ركعت آن شكّ كند بنا را بر اكثر بگذارد و نمازش را تمام كند سپس بنا بر مشهور به سبب ركعات مورد شكّ نماز احتياط به جا آورد. شيخ صدوق در اين باره قول ديگرى دارد. اگر ركعت مورد شكّ يكى است مخيّر است كه به خاطر آن دو ركعت نماز احتياط نشسته يا يك ركعت ايستاده به جا آورد. اگر شكّ دارد يك ركعت خوانده است يا دو ركعت، دو ركعت نماز ايستاده و دو ركعت نماز احتياط نشسته به جا آورد. در نماز احتياط ناگزير از نيّت، تكبيرة الاحرام، تشهّد و سلام است، زيرا اين نمازى جداست.
مسألة: در صورت يقين امام شكّ مأمومين معتبر نيست
همچنين در صورت يقين مأمومين شكّ امام اعتبار ندارد و هر يك از اين دو در شكّ خود بايد به ديگرى كه يقين دارد رجوع كند. شكّ اگر زياد گردد نبايد مطلقا به آن توجّه شود، بلكه بايد بنا را بر وقوع و صحّت آنچه در آن شكّ كرده بگذارد، هر چند هنوز از محلّ آن تجاوز نكرده باشد.