غزالى مى‌گويد: اين ورد طولانى‌ترين اوراد و براى عابدان پرفايده‌ترين آنهاست و آن يكى از آصالى است كه خداوند در قرآن مجيد ذكر كرده و فرموده است: وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ من في السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ«٤٧» و هر گاه جمادات در اين وقت براى خدا سجده كنند چگونه رواست كه بنده عاقل از به جا آوردن انواع عبادات غافل باشد.

ورد ششم:

هنگامى كه وقت عصر داخل شود وقت ورد ششم فرا رسيده است، و اين همان است كه خداوند به آن سوگند ياد كرده و فرموده است: وَ الْعَصْرِ«٤٨»، اين يكى از معانى اين آيه است، و مراد از آن آصال است كه در يكى از دو تفسير آن به معناى عَشِيًّا«٤٩» در سوره مريم، بِالْعَشِيِّ وَ الْإِشْراقِ«٥٠» در سوره ص مى‌باشد. در اين ورد جز چهار ركعت نافله عصر يا دو ركعت كه ميان اذان و اقامه گذارده مى‌شود نماز ديگرى نيست. پس از اداى نافله مذكور بايد نماز واجب را به جا آورد و سپس به وظايف چهارگانه‌اى كه در ورد نخست ذكر شد اقدام كند، تا آنگاه كه آفتاب بر سر ديوار رسد و زرد گردد، و چون خواندن نماز در اين وقت منع شده افضل تلاوت قرآن است كه با تدبر و فهم خوانده شود و اين عمل همه معانى ذكر و دعا و تفكر را در بردارد. بنابر اين در اين قسم بيشتر مقاصد سه قسم ديگر مندرج است.

ورد هفتم:

هنگامى كه خورشيد به سبب نزديكى آن به زمين زرد شود، به طورى كه غبارها و بخارهايى كه بر روى زمين است نور آن را بپوشاند و در فروغ آن زردى ديده شود وقت اين ورد فرا رسيده است، و اين مانند ورد اول است كه وقت آن از طلوع فجر تا طلوع خورشيد مى‌باشد، چه اين ورد پيش از غروب و آن پيش از طلوع خورشيد است، و مراد حق تعالى در آيه: فَسُبْحانَ الله حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ«٥١» همين است و آن‌

[٤٧] رعد / ١٥: همه آنها که در آسمان و زمين هستند از روي اطاعت يا اکراه، و همچنين سايه‌هاي آنها – هر صبح و عصر – براي خدا سجده مي‌کنند.

[٤٨]- عصر / ٢: به عصر سوگند ...

[٤٩]- مريم / ١١: ... و شام ...

[٥٠]- ص / ١٨: ... هر شامگاه و صبحگاه با او تسبيح مي‌گفتند.

[٥١]- روم / ١٧: منزه است خداوند به هنگامي که شام مي‌کنيد و صبح مي‌کنيد.