راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٨٣ - باب اول در شرايط و واجبات و مكروهات و سنّتهاى ظاهرى روزه و موجبات بطلان آن
در روزه غير معيّن مطلقا تا پيش از زوال مىتوان آن را باطل و از آن صرف نظر كرد، ليكن ابطال آن پس از زوال در غير قضاى رمضان مكروه است، و ابطال روزه قضاى رمضان جايز نيست و موجب كفّاره مىباشد. براى كسى كه روزه مستحبّى گرفته افضل است كه اگر به طعامى دعوت شود اجابت و افطار كند، هر چند پس از زوال باشد.
امّا مكروهات روزه:
عبارت است از بلعيدن اخلاط سر و سينه فرو دادن آب دهان چنانچه طعم آن به سبب چيز پاكى تغيير كرده و اجزائى از آن شيء داخل در آب دهان نشده باشد ريختن دارو در گوش و چشم و بينى هر گاه به حلق نرسد و همچنين در احليل، سرمه كشيدن، استشمام بوهاى تند و بو كردن گياهان خوشبو بويژه نرگس، نشستن در آب فقط براى زن، تر كردن لباسى كه در بدن است، مسواك كردن با چوب تر، و در اكثر اينها قول به بطلان روزه نادر است.
در حال روزه مكيدن انگشتر، جويدن طعام براى كودك و خوراندن به پرندگان، چشيدن غذا اشكالى ندارد. بوسيدن و لمس كردن زن و بازى كردن با او براى كسى كه اين اعمال شهوتش را تحريك مىكند در صورت ظنّ به عدم خروج منى مكروه است.
به جا آوردن هر كارى كه موجب ضعف روزهدار شود از قبيل دخول به حمام، خون گرفتن و امثال اينها، همچنين شعر خواندن در ماه رمضان و مسافرت پس از دخول اين ماه جز به هنگام ضرورت مكروه مىباشد و قول به حرمت مسافرت پس از دخول رمضان شاذ و نادر است، ليكن پس از سپرى شدن بيست و سه روز از آن كراهت سفر برطرف مىشود چنان كه مضمون روايت است«٦» پرخورى براى مسافر مكروه است و جماع براى او كراهت شديد دارد و بعضى آن را حرام دانستهاند.
امّا سنّتهاى آن:
مستحبّ است به هنگام رؤيت هلال ماه رمضان در اوّلين شب و گرنه تا سوّمين شب«٧» روبروى قبله بايستد در حالى كه دستهايش را بلند كرده باشد، نه اين
[٦] تهذيب، ج ١، ص ٤١٣.
[٧]- شيخبهايي گفته است:» وقتي اين دعا تا زماني که ماه هلال گفته شود امتداد دارد، و اولي عدم تأخير آن