كه روبروى ماه بايستد و يا به آن اشاره كند. پس از آن بگويد: اللّهم أهّله علينا بالأمن و الإيمان و السّلامة و الاسلام و العافية المجلّلة و الرّزق الواسع و دفع الاسقام اللّهم ارزقنا صيامه و قيامه و تلاوة القرآن فيه، اللّهمّ سلّمه لنا و تسلّمه منّا.

مستحبّ است در شب اوّل و شب نوزدهم و شب بيست و يكم و شب بيست و سوّم اين ماه غسل به جا آورد. همچنين مباشرت با همسر در شب اوّل، ماه رمضان مستحبّ است، و در همه شب و روز آن و نيز به هنگام دخول و خروج اين ماه و در سحرهاى آن خواندن ادعيّه مأثور استحباب دارد و نيز كثرت تلاوت قرآن در اين ماه و قيام همه شبهاى آن بويژه شبهاى فرد و نوافل و ادعيّه مأثور مخصوص به آن، و نيز تلاوت سوره‌هاى عنكبوت و روم در شب بيست و سوّم و هزار بار سوره قدر مستحبّ است.

همچنين در اين ماه كثرت جود و بخشش كه موجب اجر مضاعف است و افطار دادن به روزه‌داران استحباب دارد.

در خبر است: «افطارى دادن به برادر روزه‌دارت از روزه‌ات بهتر است.»«٨»

مستحبّ است با شيرينى و اگر يافت نشود با آب نيمگرم افطار شود، زيرا چركهاى دل را مى‌شويد و نماز را بر افطار مقدّم بدارد مگر آن كه براى افطار كسى منتظر وى بوده و يا با نفس خود درگير باشد.

امام صادق (ع) فرموده است: «دو واجب در پيش روى تو است: افطار و نماز، به افضل آن دو كه نماز است آغاز كن، سپس فرمود: اگر نماز را در حالى كه روزه‌دار باشى به جا آورى آن نماز تو مقبول است و اگر آن را با روزه به پايان برى نزد من‌

از شب اوّل است و در اين صورت به آنچه از نظر لغت و عرف مورد يقين مي‌باشد عمل شده است ليکن اگر ميسّر نشود بنا به قول اکثر اهل لغت مبني بر امتداد هلال تا شب دوم در اين شب خوانده شود، و اگر امکان حاصل نشود در شب سوّم اقدام کند چه بسياري از لغت شناسان ماه را در سوّمين شب نيز هلال دانسته‌اند. امّا آنچه مؤلف قاموس و استاد ما شيخ ابوعلي گفته‌اند که بر ماه تا هفتمين شب هلال اطلاق مي‌شود از نظر لغت و عرف خلاف مشهور است و گويا مجازي از قبيل اطلاق هلال بر ماه در دو شب آخر است.

[٨]- کافي، ج ٤، ص ٦٨؛ تهذيب، ج ١، ص ٤٠٩؛ المحاسن، ص ٣٩٦.