راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٦ - باب دوّم در اداى زكات و شرايط و آداب ظاهرى و باطنى آن

در نصوص اخبار آمده كه: «خمس پس از مؤونه است»«٢٣» و اين سخن اندكى مجمل است. اگر انسان مال ديگرى داشته باشد كه خمس به آن تعلّق نمى‌گيرد، در اين كه هزينه را از اين مال، و يا از درآمد كسب، و يا به نسبت از هر دو اخراج كند وجوه چندى وجود دارد در هيچ يك از انواع خمس گذشت سال مدخليّت ندارد، و در اين مورد اختلافى نيست بلى در منفعت كسب به سبب احتمال ادامه مخارج احتياط اين است كه صبر كند تا سال تمام شود.

باب دوّم در اداى زكات و شرايط و آداب ظاهرى و باطنى آن‌

مى‌گويم: بدان شرايط ادا شش چيز است:

١- نخستين شرط در اداى زكات نيّت است،

و آن به اجماع علماى اسلام به استثناى اوزاعى واجب مى‌باشد، و بايد نيّت مقارن با اداى آن و يا متأخّر از آن باشد امّا تقدّم آن جايز نيست. در نيّت ناگزير بايد عمل مورد نظر تعيين و در آن قصد قربت شود.

اگر كسى مالى دارد كه از دسترس او خارج است مى‌تواند بگويد آنچه مى‌دهم بابت زكات مال غايب من است اگر سالم باشد و گرنه بخشش است، زيرا اگر اين را تصريح نمى‌كرد و به اطلاق وا مى‌گذاشت نيز نتيجه همين بود. در نيّت لزومى ندارد جنسى را كه انسان زكات آن را مى‌دهد تعيين كند و در اين مورد ميان علما اختلافى نيست.

در كتاب معتبر گفته شده نيّت اعتقاد قلبى است و اگر انسان به هنگام اداى زكات معتقد باشد كه آن زكات است و به قصد تقرّب به خدا آن را ادا مى‌كند كافى است. نيّت وكيل و ولىّ جانشين نيّت ديوانه و كودك است و در نيّت مؤدّى به هنگام اداى زكات به‌