نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٥٦٨

او طالب است به اين معنى كه همه را به حسب طاقت و قابليت يك يك , برسيدن بخود طالب است .

او غالب است بر اعدام عدم كه نيستى را نيست مى كند يعنى هست مى كند زيرا كه هست گردانيدن نيستى اعدام نيستى است .

و غالب است كه بطلانى را كه ماهيات به حسب ذاتشان استحقاق دارند از آنها سلب كند . و كل شى هالك الاوجهه . حمد خداى را كه ما را براهش هدايت , و از فضل خود انعام فرمود .

تفسير بعضى از اسماى الهى

بيان : اين فص شريف در تفسير بعضى از اسماى الهى است كه برخى از آنها صريحا در فصوص گذشته نام برده شد , و برخى از آنها مستفاد از مطالب توحيدى و صفات ربوبى در آن فصوص است .

در اتناى تفسير اسم شريف آخر , نتيجه گرفته است كه حق جل و على معشوق اول است .

در السنه اهل بيت عصمت و وحى , اول و آخر باهم ذكر شد , و طالب و غالب با هم , چنانكه در بند هشتاد و پنجم جوشن كبير آمده است : اللهم انى اسئلك باسمك يا اول يا آخر . و در بند هشتاد و دوم آن آمده است : يا غالب يا طالب . فارابى نيز در اين فص اول و آخر را با هم و طالب و غالب را با هم آورده است , و رساله را به اين اسامى شريف خاتمه داده است .

سلب الماهية معطوف بر اعدام است . أى هو غالب على سلب الماهيات ما يستحقها .

و كلمه ما , مفعول به سلب است . و من البطلان بيان ما است . اى هو مقتدر على سلب البطلان عن الماهيات المستحقة بنفسها البطلان . و معنى سلبه عنها هو اعطائه تعالى اياها الوجود .

در فص اول اين كتاب ثابت كرده است مبدأى كه همه وجودات از او فائض شده است عين وجود است . چنانكه گفت فيكون اذا المبدأ