نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ١١٣ - اين فص در لذت و الم قواى مدركه است , و باب معرفت نفس فصوص فارابى است

معرفت نفس

يكى از مباحث بسيار مهم در فلسفه , معرفت نفس است . و براى يك مرد مستبصر محقق أهميت بسزا دارد كه بفهمد خود كيست . و معرفة النفس در حكمت چون تشريح در طب است , جز اين كه تشريح در آگاهى به كالبد است و آن در شناسايى انسان .

بايد به علماى طبيعى كه در رشته هاى گوناگون چون خاك شناسى و گياه شناسى و جانور شناسى و ستاره شناسى و امثال آنها بحث و فحص مى كنند , گفت : بياييد اول خودمان را بشناسيم سپس جز خود را . و بقول سقراط حكيم بيهوده در شناختن موجودات خشك و بى روح رنج مبر بلكه خود را بشناس كه شناختن نفس انسان بالاتر از شناختن اسرار طبيعت است . اين نكته منقول از سقراط را شأنى عظيم است .

علم الهدى سيد مرتضى در مجلس نوزدهم كتاب شريف غرر الفوائد و در رالقلائد معروف به امالى آنجناب روايت كرده است كه : ان بعض ازواج النبى صلى الله عليه و آله وسلم سألته متى يعرف الانسان ربه ؟ فقال : اذا عرف نفسه . ( ص ٢٧٤ج ١ ) .

و نيز در همان كتاب گويد : روى عن النبى صلى الله عليه و آله وسلم انه قال : أعلمكم بنفسه أعلمكم بربه .

نكته هزار و يكم كتاب ما هزار و يك نكته , حائز چهل حديث از غرر احاديث اهل بيت طهارت و عصمت و وحى و و سائط فيض الهى صلوات الله عليهم در معرفت نفس و تحريص و ترغيب به معرفت نفس است .

كتاب دروس معرفت نفس ما را نيز كه خداوند سبحان توفيق اتمام آن را مرحمت فرماياد در اين مطلب مهم بلكه اهم مطالب علوم انسانى , شأنى است . و در اثناى شرح فصوص آتى به اشاراتى ارائه مى شود .