نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٣٦١ - در اين كه ذات احديت را به صفاتش ادراك توان كرد

او بوده اند ادراك كنيم يا دست ما سوايش بدان نميرسد , چگونه است ؟

معراج

بدانكه ارباب معرفت گفته اند كه مقام روح مؤمن آسمان اول و روح عابد آسمان دوم و روح زاهد آسمان سوم و روح عارف آسمان چهارم و روح ولى آسمان پنجم و روح نبى آسمان ششم و روح رسول آسمان هفتم و روح اولوا العزم آسمان هشتم و روح خاتم عرش است و خلق بعرش منتهى ميگردد , و فوق عرش خلق نيست الله الذى خلق السموات والارض فى ستة أيام ثم استوى على العرش يدبرالامر ( يونس ٤ ) اين آسمانها مراتب وجودى ماوراى طبيعت است چنانكه روح انسانى ماوراى طبيعت است و گفته اند اين آسمانها مكانت آن ارواح است نه مكان آنها .

صدرالدين قونوى در نصوص گويد : ثبت ان النبى صلى الله عليه و آله وسلم حصل له اربع و ثلاثون معراجا رواها و جمعها و اثبت رواياتها ابونعيم الحافظ الاصفهانى ( ص ٢٠٨ نصوص ) .

و در كافى ابوبصير از امام صادق عليه السلام ميپرسد كه كم عرج برسول الله فقال مرتين ( بحار ص ٣٧٢ج ٦ ) و در بحار روايتى نقل كرده است كه يكصد و بيست بار و همه صحيح است به بيانى كه اين زمان بگذار تا وقت دگر .

مقصود اين است كه خاتم النبيين صلى الله عليه و آله كه فوق اولوا العزم است يعنى خاتم است در ليله معراج در آسمانها حقائقى را مشاهده كرده است و خداوند در سوره والنجم در حق او فرمود : لقد رأى من آيات ربه الكبرى . و در سوره اسراء فرمود : لنريه من آياتنا , و در علل از امام سجاد عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : ليريه ملكوت السموات و ما فيها من عجائب صنعه و بدائع خلقه ( تفسير سوره نجم صافى ) , و در امالى صدوق از ابن عباس روايت است كه چون رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم در ليله معراج از نهر