نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ١٨٩ - در بيان خواص نفس نبوى است

نبى كه صاحب نفس قدسى است آورده اند , اشارت شده است : يكى از آن سه اينكه ماده كائنات مطيع نبى باشد , ديگر اينكه عالم بحقائق و مطلع بمغيبات باشد , سوم اينكه ذوات ملائكه را مشاهده كند .

و عبارات فص در افادت اين سه امر به دو بخش گرديده است : در بخش اول كه از تذعن لها تا والعادات است به خصلت نخستين اشارت فرمود , و در بخش دوم كه از ولاتصدأ تا آخر فص است به دو خصلت ديگر كه از انتقاش تا لايبطل به خصلت دوم اشارت كرده است , و از ذوات الملائكه تا الرسل به سوم بر خصلت اولى اعنى بر تذعن لها تفريع كرده است كه فتأتى بمعجزات , و بر دو خصلت باقى اعنى بر لاتصدأ تفريع كرده است كه فتبلغ مما عند الله .

و دو خصلت اخير را در يك بخش آوردن براى اين است كه خلاصه آن دو از ملك وحى گرفته است : وحى را كه كتاب است از انتقاش بما فى اللوح المحفوظ فهمانده , و ملك را در و ذوات الملائكة التى هى الرسل .

و ذوات عطف است بر ما در بما فى اللوح المحفوظ , يعنى عن انتقاش بما فى اللوح المحفوظ , و عن انتقاش بذوات الملائكه . زيرا گرفتن وحى و ديدن ملك هر دو به انتقاش است چنانكه از بيان آتى واضح ميشود .

و همانطور كه فتأتى بمعجزات متفرع بر تذعن لها است , فتبلغ مما عند الله متفرع بر لاتصدأ است . پس تبلغ از باب تفعيل است نه ثلاثى مجرد زيرا كه موضوع بحث نبوت است كه معجزه ميكند و رسالت مى آورد يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك .

اذعان : اذعن له اذعانا فروتنى نمود و خوار گرديد و اقرار كرد و بشتافت در فرمان بردارى وى و گردن داد ( منتهى الارب ) .

غريزه يعنى سرشت كه طبيعت و قوى و هيولاى قابل صور است . غريزه عالم خلق يعنى هيولى و غريزه عالم خلق يعنى طبيعت آن كه خلاصه آن اين است كه ماده كائنات مطيع اوست . و شايد علت تعبير