نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ١١٠ - در عجز قواى مدرك ظاهر و باطن از احاطه علمى به حق سبحانه است

اميرالمؤمنين عليه السلام اين كه :

ادراك ذات بحت و غيب هويت كه از اشارات و عبارت معرى , و از قيود و اعتبارات مبرى باشد محال است , لايحيطون به علما . أما ادراك ذات متعالى باعتبار ظهور او در مجالى ممكنست و يك قسم آن ادراك اوست با ذهول از آنكه مدرك عين حق است همه را هست , اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : ان الله تجلى لعباده من غير أن رأوه و أراهم نفسه من غير أن يتجلى لهم .

و قسم ديگر كه ادراك اوست با شعور بامر مذكور مخصوص خواص است . حضرت مرتضى عليه السلام فرمود : رأيته فعرفته فعبدته لم أعبد ربا لم أره .

اين كمترين در هر يك از أمر امتناع معرفت و رؤيت حق سبحانه . و در امكان آن رساله اى جداگانه نوشته است : يكى بعنوان بحث حكمى عقلى فى ابطال رؤيته تعالى , و ديگرى بنام رسأله لقاء الله كه اولى در مجلد سوم تكملة منهاء البراعة فى شرح نهج البلاغة بطبع رسيده است , و دومى در مجلد پنجم آن , كه شايد در پيرامون دو امر ياد شده در حد خود مطلوب باشند .

فيض كاشانى را در قرة العيون كلمه اى بدين عنوان است( : كلمة بها يجمع بين امتناع المعرفة و الرؤية , و بين امكانهما) كه بسيار مطلوبست .

و بعد از اين همه بدان كه دارايى غير از دانايى است , خوشا آنانكه دارند زيرا كه دانايى ملا بودن است و دارايى آدم شدن . يهدى الله لنوره من يشاء .

ز ملك تا ملكوتش حجاب بردارند *** هر آنكه خدمت جام جهان نما بكند