نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ١٧٦ - در اطاعت و بندگى آسمان و زمين و آب و باران و انسان است

فص محمدى فصوص الحكم شيخ عارف محيى الدين عربى مطالبى در وصف مصلى و اسرار صلوة آورده شده است كه بسيار مغتنم است .

تبصره : عبادت وقتى صحيح است كه شخص جميع قواى ظاهرى و اگر يكى را بكار برد و ديگرى را نبرد عبادت او صحيح نيست به علت اين كه بانتفاء كل لازم مى آيد . به هوش باش كه اين صحت و عدم صحت را با اصطلاح فقهى اشتباه نكنى .

و نيز بدان كه كسى كه جميع قواى ظاهرى و باطنى او تابع قلب او كه محل علاقه روح است بوده باشد , مى يابد كه جميع كمالات راجع به حق است و اين شخص با اين حال اگر نماز كند نماز جماعت است و با اين حال اگر در نماز نباشد به حقيقت هميشه در نماز است به علت اين كه غرض از نماز حضور است و اين شخص با اين حال حضور دارد . نه اين حال مسقط از نماز است بلكه غرض اين است كه مشمول حكم خداوند ذوالمعارج الاالمصلين الذين هم على صلوتهم ذائمون ( معارج ٢٤ ) مى باشد . قال سبحانه : الذين يذكرون الله قياما و قعودا و على جنوبهم ( آل عمران ١٩٢ ) . و فى الامالى و العياشى عن الباقر عليه السلام : لايزال المؤمن فى صلوة ما كان فى ذكر الله قائما اوجالسا أو مضطجعا . ان الله يقول : الذين يذكرون الله قياما و قعودا و على جنوبهم ( تفسير صافى ) .

و عن الرضا عليه السلام ليس العبادة كثرة الصلوة و الصوم ان العبادة الفكر فى امر الله .

فى الكافى و التهذيب عن المفضل قال سألت أبا جعفر عليه السلام عن قوله تعالى : الذين هم على صلواتهم يحافظون ؟ قال : هى الفريضة . قلت : الذين هم على صلوتهم ذائمون ؟ قال : هى النافلة ( وافى ج ٥ ص ١٣ ) خوشا آنانكه دائم در نمازند .