نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٢٥٤ - در تعريف سمع و تشريح آلت آنست

فص ٤٥

السمع جونة ( جوبة نسخه ) يتموج فيها الهواء المنقلب عن متصاكين على شكله فيسمع .

ترجمه : گوش سبد كوچكى است كه هواى منقلب از متصاكين بدان شكل و هيئتى كه از اصطكاكشان پديد آمده است در آن متموج ميشود پس گوش ميشنود .

تشريح سمع

بيان : جونه بضم جيم و فتح نون سله خرد عطار ( منتهى الارب ) . و سله به معنى سبد است . و در نسخه اى , جوبه بفتح جيم و فتح باى ابجد است كه به معنى گودال است . و در شرح اسباب نيز چون همين نسخه است يعنى جوبه با جيم و باى ابجد است كه گويد : قوة السمع موضعها العصب المفروش على الصماخ فان ثقب الاذن بعد اعوجاجه يؤدى الى جوبة فيها هواء راكد و سطحها الانسى مفروش بليف العصب الذى فيه قوة السمع .

گوش از گوشت خالص , و كر كرانك كه به عربى غضروف گويند , و عصب حساس تركيب شده است كه صورت را قبول مى كند و آن را جمع مى كند و در صماخ كه سوراخ گوش است وارد مى كند .

هيأت و شكل گوش را به خيمه گوش كه به همين جزؤ ظاهر است , و به صندوق طبل كه گوش متوسط است و آن جوفى است واسطه