نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٣٤٤ - در اين كه تصرف حس در عالم خلق است , و تصرف عقل در عالم امر , و فوق خلق و امر از حس و عقل محجوب است

از رهگذر خاك سر كوى شما بود *** هر نافه كه در دست نسيم سحر افتاد

اين بنده پاره اى از آنها را در رساله لقائيه اش نقل كرده است آن رساله در جلد پنجم تكمله منهاج البراعة بچاپ رسيده است .

پوشيده نماند كه اين گونه نكات بلند در توحيد را از صحف ادعيه و مناجاتهاى آن بزرگواران بيشتر از احاديث مى يابى . در نكاتم آورده ام كه لطائف و اسرارى كه در ادعيه استفاده ميشود در روايات ديده نميشود علتش اين است كه در روايات با مردم محاورت داشتند و بكنه عقل خودشان با آنها سخن نگفتند بلكه بقدر عقول آنان با آنان تكلم مى كردند فى الكافى عن الصادق عليه السلام ما كلم رسول الله صلى الله عليه و آله العباد بكنه عقله قط و قال رسول الله صلى الله عليه و آله انا معاشر الانبياء أمرنا أن نكلم الناس على قدر عقولهم ( ماده عقل سفينة البحار ) اما با خداوند متعال بكنه عقل خودشان مناجات و دعا داشتند . و در حقيقت ادعيه منقوله از آن بزرگان مقالات علمى بسيار بلند آن وسائط فيض الهى است .

بدانكه سخن اين فص در اين بود كه حقيقت فوق خلق و امر از حس و عقل محجوبست و در عين حال حجاب جز انكشاف تام و شدت ظهور آن نيست البته دست حس و عقل بدان نميرسد , دست حس بمقام عقل نميرسد تا چه رسد بمافوق خلق و امر . و فى الحديث ان الله احتجب عن العقول كمال احتجب عن الابصار و ان الملا الا على يطلبونه كما تطلبونه انتم .

ولى آنكه ميگويد ما فوق خلق و امر كيست و چه قوه ايست و از چه راه بدان پى برده است علامه استاد بزرگوار شعرانى قدس سره الشريف در مقدمه شرح تجريدش چه خوش فرموده كه : از مسائل فلسفى همان كه مطابق ديديم يا مخالف نديديم نقل كرديم و از مسائل عرفان هيچ نياورديم چون مبناى كلام بر عقل است و عرفان فوق عقل